Kỷ niệm 85 năm ngày Bác Hồ về nước (28/1/1941 - 28/1/2026): Bước ngoặt vĩ đại của lịch sử Việt Nam

Dấu mốc lịch sử trọng đại

Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh sinh ra ở quê hương Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An, từ nhỏ đã phải chứng kiến cảnh nước mất nhà tan và chứng kiến những thất bại liên tiếp của các bậc tiền bối trong hành trình giải phóng dân tộc. Năm 1911, với tên gọi Nguyễn Tất Thành, Người đã ra đi tìm đường cứu nước, khởi đầu cho hành trình “tầm nhìn thế giới” để chọn ra con đường cứu nước đúng đắn.

Cuối những năm 1930, trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới và trong nước: Ở trong nước, các cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kỳ, Đô Lương nổ ra nhưng đều bị đàn áp đẫm máu. Cách mạng Việt Nam lúc này như “người đi trong đêm tối”, cần một vị kiến trúc sư trưởng để tập hợp lực lượng và vạch ra lộ trình cụ thể cho ngày khởi nghĩa. Trên thế giới là sự sụp đổ của các trật tự cũ: Pháp đầu hàng phát xít Đức (6/1940), Nhật nhảy vào Đông Dương (9/1940) khiến dân ta phải chịu cảnh “một cổ hai tròng”. Mâu thuẫn giữa nhân dân ta với Nhật - Pháp được đẩy lên cao trào. Người nhận định, “Đây là thời cơ thuận lợi nhất cho cách mạng Việt Nam. Ta phải tìm cách về nước ngay để tranh thủ thời cơ. Chậm trễ lúc này là có lỗi với cách mạng”. Đó là lý do thôi thúc Người trở về Tổ quốc, đặt chân lên mảnh đất Pác Pó (Cao Bằng) vào ngày 28/1/1941.

Cao Bằng vốn là cái nôi của cách mạng, có nền tảng chính trị vững chắc. Trước năm 1941, đây đã là nơi có phong trào cách mạng phát triển rất sớm. Các hội cứu quốc, các chi bộ Đảng đã bám rễ sâu trong đời sống cộng đồng các dân tộc Tày, Nùng, Mông. Cao Bằng còn có đường biên giới dài, tiếp giáp với Trung Quốc, điều này cho phép cách mạng Việt Nam vừa có thể xây dựng căn cứ địa bí mật ở trong nước, vừa dễ dàng liên lạc với phong trào quốc tế. Đây cũng là điểm đầu của hành lang chiến lược nối liền mạch máu cách mạng: Cao Bằng -Bắc Kạn - Thái Nguyên để rồi “triều cường” sẽ đổ về xuôi, giải phóng Hà Nội. Người đã nhận định, “Căn cứ Cao Bằng sẽ mở ra triển vọng lớn cho cách mạng nước ta”.

Sự trở về của Bác không chỉ mang ý nghĩa cá nhân đối với hành trình cách mạng của Người mà còn là bước ngoặt lịch sử mang tính quyết định đối với vận mệnh của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX. Chính tại đây, Người đã chủ trì Hội nghị Trung ương 8 (10-19/5/1941) và định vị lại ưu tiên sống còn của cách mạng Việt Nam: Giải phóng dân tộc là nhiệm vụ bức thiết nhất, đặt lên trên mọi yêu cầu khác. “Trong lúc này, quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc. Trong lúc này, nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được”. Đây là bước chuyển mang tầm chiến lược: Từ chỗ nhấn mạnh đấu tranh giai cấp trong điều kiện thuộc địa chuyển sang đại đoàn kết dân tộc, tập hợp mọi tầng lớp, không phân biệt giai cấp, tôn giáo, xu hướng... để phục vụ mục tiêu tối thượng là độc lập dân tộc.

Từ đây, Mặt trận Việt Nam độc lập Đồng Minh (Việt Minh) được thành lập, đoàn kết mọi tầng lớp nhân dân, tạo nên sức mạnh to lớn. Phong trào Việt Minh nhanh chóng phát triển mạnh mẽ từ Cao Bằng ra khắp cả nước, hình thành thế và lực mới cho cách mạng Việt Nam. Cùng với việc xây dựng mặt trận thống nhất, Người còn đặc biệt coi trọng công tác huấn luyện, đào tạo cán bộ và tuyên truyền cho cách mạng, người biên soạn nhiều tài liệu lý luận, chỉ đạo xuất bản báo Việt Nam độc lập.

Bác Hồ về thăm nhân dân Pác Bó ngày 20/2/1961.

Song song với đó, Người xác định xây dựng lực lượng vũ trang là nhiệm vụ cấp thiết. Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ra đời, đánh dấu bước phát triển mới về chất của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam. Đây chính là lực lượng nòng cốt làm nên chiến thắng trong cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) và những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam sau này.

Khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc

85 năm đã trôi qua, nhưng ánh sáng và bài học từ sự kiện Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng vẫn còn nguyên giá trị. Đó là bài học về dự báo và nắm bắt thời cơ, bài học về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc... Những bài học ấy đã và đang soi đường cho đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Suối Lê Nin, núi Các Mác tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó.