Trong niềm tự hào chung của dân tộc hướng về Quốc khánh 2/9, ký ức về mùa Thu năm 1945 lại trở về như một mạch nguồn tinh thần không bao giờ cạn. Đó là mùa Thu của độc lập, tự do; của ý chí quật cường và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Với Hà Tĩnh - vùng đất giàu truyền thống yêu nước, cách mạng, văn hóa và hiếu học - những giá trị được hun đúc qua lịch sử đang tiếp tục được trao truyền, trở thành nền tảng tinh thần để Đảng bộ và Nhân dân tỉnh nhà vượt qua khó khăn, phát huy tiềm năng, tạo dựng những thành quả mới và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên trong giai đoạn phát triển mới.
Mùa Thu Độc lập - mạch nguồn cách mạng của quê hương Hà Tĩnh
Mùa Thu năm 1945 là một trong những dấu mốc vĩ đại của lịch sử dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã chấm dứt chế độ thuộc địa, phong kiến, mở ra bước ngoặt căn bản trong lịch sử đất nước. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố với quốc dân đồng bào và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Mùa Thu Độc lập là sự kết tinh của lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần đoàn kết và niềm tin vào sức mạnh của Nhân dân. Những giá trị ấy trở thành nguồn sức mạnh để dân tộc Việt Nam vượt qua thử thách, bảo vệ nền độc lập và từng bước xây dựng đất nước.
Trong dòng chảy lịch sử ấy, Hà Tĩnh là vùng đất có truyền thống yêu nước và cách mạng sâu sắc. Từ các phong trào yêu nước cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX đến khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và lãnh đạo cách mạng, người dân Hà Tĩnh luôn thể hiện tinh thần kiên cường, bất khuất. Đặc biệt, phong trào Xô viết Nghệ - Tĩnh 1930 - 1931 là dấu son trong lịch sử cách mạng Việt Nam, thể hiện sức mạnh to lớn của quần chúng Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945, truyền thống ấy tiếp tục được phát huy. Nhân dân Hà Tĩnh hòa chung khí thế cách mạng của cả nước, góp phần giành chính quyền về tay Nhân dân. Sau ngày độc lập, hàng vạn người con Hà Tĩnh tiếp tục lên đường chiến đấu trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc; nhiều người đã hy sinh, góp phần làm nên giá trị của hòa bình hôm nay.
Núi Hồng và Sông Lam- Mạch nguồn truyền thống của quê hương Hà Tĩnh
Truyền thống của Hà Tĩnh không chỉ được tạo nên bởi những năm tháng chiến đấu mà còn được bồi đắp trong quá trình xây dựng quê hương. Cần cù, chịu khó, trọng nghĩa tình, hiếu học, giàu nghị lực và không khuất phục trước nghịch cảnh đã trở thành những phẩm chất nổi bật của con người Hà Tĩnh.
Bởi vậy, mỗi dịp Quốc khánh 2/9 là một lần nhắc nhớ về cội nguồn, để từ niềm tự hào về quá khứ nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của hiện tại. Lịch sử không chỉ để ghi nhớ mà còn để tiếp thêm bản lĩnh cho hành trình đi tới.
Những bước chuyển trên hành trình đổi mới
Từ sau ngày đất nước thống nhất, đặc biệt từ khi thực hiện đường lối đổi mới, Hà Tĩnh từng bước vượt qua những khó khăn của một tỉnh có xuất phát điểm thấp để tạo dựng nền tảng phát triển mới. Thiên tai khắc nghiệt, cơ sở hạ tầng hạn chế và nguồn lực còn khó khăn không làm giảm ý chí vươn lên của Đảng bộ và Nhân dân tỉnh nhà.
Qua từng nhiệm kỳ, tư duy phát triển của Hà Tĩnh từng bước chuyển biến theo hướng phát huy lợi thế công nghiệp, thương mại, dịch vụ, xây dựng kết cấu hạ tầng, kinh tế biển, đồng thời đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới.
Nhiệm kỳ 2020 - 2025, trong điều kiện chịu tác động của đại dịch COVID-19, thiên tai và nhiều biến động của tình hình trong nước, quốc tế, Hà Tĩnh vẫn đạt những kết quả quan trọng. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 6,4%/năm; riêng năm 2025 đạt 8,78%, quy mô nền kinh tế khoảng 121.000 tỷ đồng(1). Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026, với tốc độ tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm đạt 12,79%; thu ngân sách đạt hơn 17.000 tỷ đồng(2).
Công nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng, trong đó Khu kinh tế Vũng Áng giữ vai trò nổi bật về công nghiệp, năng lượng, cảng biển và logistics. Thu hút đầu tư có chuyển biến tích cực, với 47 dự án được chấp thuận từ đầu năm, gồm 43 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn 171.000 tỷ đồng và 4 dự án FDI với 421,6 triệu USD. Kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư; xây dựng nông thôn mới tiếp tục tạo dấu ấn; thương mại, dịch vụ, du lịch từng bước phát triển; nông nghiệp chuyển dần từ tư duy sản xuất sang nâng cao chất lượng và giá trị.
Cùng với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội được quan tâm; quốc phòng, an ninh được giữ vững; công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị có nhiều chuyển biến. Những kết quả đó tạo nền tảng quan trọng để Hà Tĩnh bước vào giai đoạn phát triển mới.
Tuy nhiên, những kết quả đạt được mới là nền tảng, chưa phải điểm dừng. Quy mô và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng; một số động lực tăng trưởng chưa phát huy đầy đủ; chất lượng nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo còn hạn chế; dịch vụ, du lịch chưa khai thác hết lợi thế.
Trong bối cảnh đó, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030, xác định yêu cầu đổi mới sáng tạo, phát triển toàn diện, nhanh và bền vững; phát huy truyền thống đoàn kết, giá trị văn hóa, con người và nguồn nhân lực chất lượng cao Hà Tĩnh. Mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ 10% trở lên trong nhiệm kỳ thể hiện quyết tâm tạo bước phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng suất, chất lượng và hiệu quả của nền kinh tế.
Từ hào khí mùa Thu đến khát vọng vươn mình
Khát vọng phát triển của Hà Tĩnh hôm nay được hình thành trên nền tảng lịch sử, truyền thống, thành quả của nhiều thế hệ và những tiềm năng đang hiện hữu. Vấn đề đặt ra là phải biến những nền tảng ấy thành sức mạnh phát triển trong điều kiện mới.
Trước hết, Hà Tĩnh cần tiếp tục phát huy lợi thế về vị trí địa kinh tế, Khu kinh tế Vũng Áng, hệ thống cảng biển, các tuyến giao thông và khả năng kết nối với Bắc Trung Bộ, Lào và khu vực. Công nghiệp, logistics, kinh tế biển, năng lượng, chế biến, chế tạo là những lĩnh vực còn nhiều dư địa. Tuy nhiên, lợi thế chỉ trở thành năng lực cạnh tranh khi gắn với hạ tầng đồng bộ, công nghệ hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng và môi trường đầu tư thuận lợi. Vì vậy, thu hút đầu tư cần chú trọng hơn đến chất lượng, công nghệ, giá trị gia tăng và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong tỉnh.
Cùng với công nghiệp, cần khai thác hiệu quả tiềm năng thương mại, dịch vụ, du lịch và nông nghiệp. Những giá trị về lịch sử, văn hóa, danh nhân, cảnh quan và sản phẩm đặc trưng cần được chuyển hóa thành sản phẩm, thương hiệu và giá trị kinh tế; tăng cường liên kết giữa các ngành, địa phương để mở rộng không gian phát triển.
Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng của giai đoạn mới. Không chỉ ứng dụng công nghệ, cần đổi mới phương thức quản trị, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ, qua đó nâng cao năng suất, giảm chi phí và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Muốn tạo ra những động lực mới, yếu tố con người có ý nghĩa quyết định. Truyền thống hiếu học, trọng tri thức của Hà Tĩnh cần được chuyển hóa thành nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn, kỹ năng số, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng. Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, không chỉ cần nắm chắc chủ trương, chính sách mà còn phải có tư duy phát triển, năng lực tổ chức thực tiễn, tinh thần trách nhiệm và khả năng giải quyết những vấn đề mới. Đây là điều kiện quan trọng để chủ trương của Đảng được cụ thể hóa thành kết quả trong cuộc sống.
Phát triển phải luôn gắn với nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Một Hà Tĩnh vươn mình không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn ở việc làm, thu nhập, giáo dục, y tế, môi trường, an sinh xã hội và cơ hội phát triển của mỗi người dân. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt được Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh: lấy con người và chất lượng cuộc sống của Nhân dân làm mục tiêu quan trọng của phát triển.
Để hiện thực hóa khát vọng ấy, cần đặc biệt coi trọng năng lực tổ chức thực hiện và sự đồng thuận xã hội. Chủ trương đúng phải được cụ thể hóa thành chương trình hành động, trách nhiệm phải rõ ràng; cán bộ phải sâu sát cơ sở, gần dân, trọng dân và hành động vì lợi ích chung. Sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội sẽ tạo thêm nguồn lực để Hà Tĩnh vượt qua điểm nghẽn, tận dụng cơ hội phát triển.
Từ mùa Thu năm 1945 đến hôm nay là một hành trình dài của dân tộc và quê hương. Hà Tĩnh đã đi qua chiến tranh, vượt qua nghèo khó, từng bước tạo dựng nền tảng phát triển trong công cuộc đổi mới. Phía trước còn nhiều khó khăn nhưng cũng mở ra những cơ hội mới. Với truyền thống cách mạng, bản lĩnh, trí tuệ và nghị lực của con người Hà Tĩnh, cùng những thành quả đã tạo dựng và định hướng phát triển mới, Hà Tĩnh có cơ sở để tin tưởng vào một chặng đường phát triển mạnh mẽ hơn. Khát vọng vươn mình hôm nay là sự tiếp nối của một dòng chảy lịch sử: từ khát vọng độc lập, tự do đến khát vọng phát triển, giàu mạnh và hạnh phúc. Đó là trách nhiệm của thế hệ hôm nay - tiếp tục viết những trang mới của quê hương bằng những thành quả phát triển cụ thể, bằng chất lượng cuộc sống của Nhân dân và ngày càng tự tin, năng động, phát triển cùng đất nước trong kỷ nguyên mới.
Chú thích:
(1) Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
(2) https://thongkehatinh.nso.gov.vn, tình hình kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng năm 2026 tỉnh Hà Tĩnh.