Đổi mới đào tạo Lý luận chính trị cho đội ngũ doanh nghiệp nhà nước nhìn từ thực tiễn lớp Trung cấp lý luận chính trị Công ty Điện lực Dầu khí Hà Tĩnh
Thứ hai - 17/08/2026 04:51
Trong tiến trình đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ luôn là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định đối với năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Đối với doanh nghiệp nhà nước, yêu cầu này càng có ý nghĩa đặc biệt, bởi đây không chỉ là lực lượng trực tiếp tham gia sản xuất, kinh doanh mà còn giữ vai trò quan trọng trong thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và thực hiện các nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước giao.
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước ngày càng phải đối mặt với những yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị, khả năng thích ứng với biến động của thị trường, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, quản trị rủi ro và hội nhập quốc tế. Năng lực chuyên môn và năng lực quản trị doanh nghiệp nếu không được đặt trên nền tảng bản lĩnh chính trị, thế giới quan, phương pháp luận khoa học và phẩm chất đạo đức của người cán bộ thì khó có thể đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển doanh nghiệp theo định hướng của Đảng. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước không chỉ thực hiện chức năng quản trị sản xuất, kinh doanh mà còn phải thực hiện tốt vai trò của người cán bộ, đảng viên, giữ vững định hướng chính trị trong hoạt động doanh nghiệp.
Yêu cầu mới đặt ra đòi hỏi đội ngũ này phải thường xuyên được cập nhật, củng cố kiến thức lý luận chính trị, nhất là về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, Nhà nước và pháp luật, kinh tế chính trị, quản lý nhà nước, công tác dân vận, kiểm tra, giám sát và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Người cán bộ lãnh đạo cần có tư duy chính trị gắn với tư duy quản trị hiện đại, là sự thống nhất giữa “lý luận chính trị” và “năng lực quản trị”; giữa yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh với trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ chính trị của doanh nghiệp. Đào tạo Trung cấp lý luận chính trị cho cán bộ doanh nghiệp không nên chỉ được nhìn nhận đơn thuần là hoạt động chuẩn hóa bằng cấp, mà phải trở thành một bộ phận của chiến lược xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước.
Thực tiễn công tác đào tạo, bồi dưỡng tại Lớp Trung cấp lý luận chính trị K203 của Công ty Điện lực Dầu khí Vũng Áng I là một ví dụ điển hình. Lớp học được tổ chức chuyên biệt với 53 học viên là Ban Giám đốc, lãnh đạo các đơn vị, trung tâm thuộc Công ty và đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các đơn vị thành viên thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. Đây là nhóm học viên có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và trách nhiệm cao trong hoạt động lãnh đạo, quản trị doanh nghiệp.
Học tập trong điều kiện vừa phải đảm bảo chất lượng, thời gian, kỷ luật lớp học Trung cấp lý luận chính trị vừa duy trì sản xuất, kinh doanh của Công ty và Tập đoàn. Đây là bài toán khó, có những lúc rủi ro cao nhất là trong điều kiện sự cố sản xuất, bảo trì bảo dưỡng máy móc, thiên tai, nhất trong cơn bão số 5 và số 10 năm 2025 có những thiệt hại không nhỏ. Một số đồng chí lãnh đạo của các phòng, ban, đơn vị có lúc có ý định “bỏ cuộc”, chuyển qua lớp học khác… Nhưng hình ảnh, tinh thần nêu gương của các đồng chí trong Ban Giám đốc đã tham gia học tập với tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm, tiên phong và gương mẫu. Sự hiện diện và thái độ học tập của người những đứng đầu đã tạo hiệu ứng tích cực đối với tập thể học viên, góp phần hình thành động lực, ý thức tự giác và tinh thần phấn đấu trong học tập. Từ thực tiễn minh chứng rằng, trong đào tạo, bồi dưỡng và xây dựng cán bộ, nêu gương của người đứng đầu chính là một phương thức giáo dục có sức thuyết phục đặc biệt. Lớp học được tổ chức nghiêm túc, bài bản, khoa học, bảo đảm yêu cầu chương trình nhưng đồng thời chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy. Giảng viên kết hợp các phương pháp dạy học tích cực, tăng cường trao đổi, thảo luận, xử lý tình huống và liên hệ thực tiễn, từng bước chuyển từ phương thức truyền thụ một chiều sang đồng kiến tạo tri thức mới giữa giảng viên và học viên. Đặc điểm nổi bật của lớp là kinh nghiệm thực tiễn phong phú của học viên trở thành nguồn tri thức quan trọng trong quá trình giảng dạy. Những tình huống về sản xuất điện, quản trị doanh nghiệp, quản lý nhân lực, an toàn lao động, bảo vệ môi trường, quản trị rủi ro, xử lý quan hệ trong doanh nghiệp... được đưa vào trao đổi, phân tích dưới góc độ lý luận chính trị và quản trị. Qua đó, lý luận không còn mang tính trừu tượng mà trở thành công cụ để học viên nhận diện, phân tích và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Một nội dung có ý nghĩa đặc biệt là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường doanh nghiệp. Những vấn đề về nhận diện thông tin sai trái, xuyên tạc; trách nhiệm của cán bộ, đảng viên; xây dựng văn hóa doanh nghiệp; giữ vững bản lĩnh chính trị trước những tác động đa chiều của môi trường thông tin được trao đổi trực tiếp. Điều đó cho thấy, đào tạo lý luận chính trị cho cán bộ doanh nghiệp cần chuyển mạnh từ “học để biết” sang “học để vận dụng, học để hành động và học để thực hiện tốt trách nhiệm chính trị”. Qua quá trình học tập, nhận thức của học viên có sự chuyển biến tích cực, toàn diện, không chỉ củng cố kiến thức lý luận, học viên còn nâng cao ý thức trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, phương pháp tư duy và năng lực vận dụng lý luận vào thực tiễn lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp và tổ chức đoàn thể. Những chuyển biến đó từng bước góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành sản xuất, kinh doanh; đồng thời góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý có phẩm chất chính trị vững vàng, năng lực chuyên môn và năng lực quản trị, là nguồn nhân lực quan trọng cho công tác quy hoạch, bố trí, sử dụng cán bộ chủ chốt của Công ty và các đơn vị khác thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam.
Từ những kết quả trên, có thể khẳng định tổ chức lớp học chuyên biệt cho cán bộ lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước là hướng đi có cơ sở thực tiễn và cần được nghiên cứu nhân rộng, với một số định hướng: (i) Ưu tiên tổ chức các lớp dành cho cán bộ lãnh đạo chủ chốt, cán bộ trong diện quy hoạch, cán bộ quản lý cấp phòng, đơn vị thành viên và nguồn cán bộ lãnh đạo của các doanh nghiệp nhà nước, sẽ tạo điều kiện để học viên chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi những vấn đề chung và hình thành mạng lưới học tập, hỗ trợ lẫn nhau. (ii) Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng đồng kiến tạo tri thức, với cán bộ doanh nghiệp có vốn kinh nghiệm thực tiễn rất lớn, học viên vừa là đối tượng tiếp nhận tri thức, vừa là chủ thể tham gia kiến tạo tri thức, tăng cường tình huống thực tiễn, câu hỏi mở, thảo luận nhóm, tranh luận chính sách và liên hệ với hoạt động sản xuất, kinh doanh. (iii) Tăng cường nghiên cứu thực tế tại chính doanh nghiệp của học viên, biến doanh nghiệp thành “phòng học thực tiễn”, tập trung vào các vấn đề về quản trị doanh nghiệp, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, tổ chức sản xuất, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, an toàn lao động, quản trị nhân lực, xây dựng tổ chức đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, thành chủ đề nghiên cứu, khảo sát và thảo luận. (iv) Gắn đào tạo với công tác cán bộ, kết quả học tập cần được xem xét trong tổng thể quá trình đánh giá, quy hoạch, sử dụng và phát triển đội ngũ cán bộ, phát hiện những nhân tố tích cực, những cán bộ có tư duy đổi mới, năng lực tổng hợp, khả năng lãnh đạo và tinh thần trách nhiệm để tiếp tục bồi dưỡng, tạo nguồn cho các vị trí lãnh đạo, quản lý cao hơn. (v) Xây dựng mối quan hệ phối hợp thường xuyên giữa Trường Chính trị và doanh nghiệp, Nhà trường cung cấp nền tảng lý luận, phương pháp và đội ngũ giảng viên; doanh nghiệp cung cấp thực tiễn, tình huống và những vấn đề đặt ra trong quản trị, phát triển thành cơ chế hợp tác lâu dài trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và xây dựng đội ngũ cán bộ.
Thực tiễn Lớp Trung cấp lý luận chính trị K203 Điện lực Dầu khí Vũng Áng I cho thấy, khi công tác đào tạo lý luận chính trị được tổ chức phù hợp với đặc điểm đối tượng, gắn chặt với thực tiễn doanh nghiệp, phát huy vai trò nêu gương của người đứng đầu và đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng đồng kiến tạo tri thức thì hiệu quả đào tạo được nâng lên rõ rệt. Giá trị lớn nhất là góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, phương pháp tư duy, phẩm chất và năng lực lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ doanh nghiệp nhà nước. Đây chính là sự kết hợp giữa “hồng” và “chuyên”, giữa lý luận và thực tiễn, giữa yêu cầu xây dựng Đảng với yêu cầu phát triển doanh nghiệp. Đây cũng là một hướng quan trọng để Trường Chính trị Trần Phú tiếp tục đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo phương châm gắn lý luận với thực tiễn, lấy thực tiễn làm môi trường kiểm nghiệm lý luận và biến tri thức thành năng lực hành động.
Tác giả: T.S Hồ Thanh - Phó Trưởng Khoa Nhà nước và pháp luật