Đề cương tuyên truyền kỷ niệm 65 năm Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh (15/6/1957 - 15/6/2022) và 15 năm thành lập Thành phố Hà Tĩnh (28/5/2007 28/5/2022)
- Chủ nhật - 29/05/2022 23:25
- In ra
- Đóng cửa sổ này
BBT dẫn đăng Đề cương tuyên truyền kỷ niệm 65 năm Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh (15/6/1957 - 15/6/2022) - 15/6/2022) và 15 năm thành lập Thành phố Hà Tĩnh (28/5/2007 28/5/2022) ( theo Hướng dẫn số 47- HD/BTGTU, ngày 17/5/2022 của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hà Tĩnh)
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất của Việt Nam, lãnh tụ thiên tài của Đảng và Nhân dân, nhà tư tưởng vĩ đại, người chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là tấm gương sáng ngời, mãi mãi cho chúng ta học tập và làm theo. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát phong trào của các địa phương, cơ sở. Đối với Hà Tĩnh, Người đã dành cho Đảng bộ và Nhân dân những tình cảm sâu nặng và sự quan tâm đặc biệt, Người đã nhiều lần trực tiếp nói chuyện và 16 lần gửi thư, điện, có nhiều bài báo, thơ để biểu dương, khen ngợi Hà Tĩnh khi lập được nhiều thành tích mới.
Vinh dự vô cùng to lớn đối với Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, vào ngày 15/6/1957, Người đã về thăm, nói chuyện với các đại biểu, cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên, bộ đội và các tầng lớp Nhân dân Hà Tĩnh. Tuy thời gian ngắn nhưng những lời căn dặn, chỉ bảo chí tình, khen chê thẳng thắn của Người đối với cán bộ, đảng viên và Nhân dân Hà Tĩnh luôn được mỗi người dân Hà Tĩnh khắc ghi, làm theo.
I. NGÀY BÁC HỒ VỀ THĂM HÀ TĨNH (15/6/1957)
1. Tình cảm của Bác dành cho quê hương Hà Tĩnh
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm, theo dõi từng bước trưởng thành của phong trào cách mạng ở Hà Tĩnh.
Trong cao trào Xô Viết Nghệ - Tĩnh (1930-1931), Người đã có báo cáo gửi Quốc tế Cộng sản và nhiều bài viết biểu dương tinh thần dũng cảm, khí thế sôi sục cách mạng của quần chúng, đóng góp nhiều ý kiến cho Đảng bộ Hà Tĩnh để hướng dẫn, định hướng phong trào đi đúng mục tiêu, đồng thời kêu gọi bạn bè năm châu ủng hộ Xô Viết Nghệ - Tĩnh. Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, trong công cuộc kháng chiến chống Pháp và kiến thiết nước nhà, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần gửi thư, điện khen Nhân dân Hà Tĩnh về thành tích đi đầu phong trào “Bình dân học vụ”, kiểu mẫu trong phong trào “Thi đua ái quốc”; biểu dương những tấm gương anh hùng của con em Hà Tĩnh như: Thanh niên - Anh hùng Lý Tự Trọng “Người Đoàn viên đầu tiên của Đoàn thanh niên Cộng sản nước ta, người cộng sản oanh liệt đã đấu tranh đến hơi thở cuối cùng cho Đảng, cho sự nghiệp cách mạng”; liệt sỹ Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai trong chiến dịch Điện Biên Phủ; thanh niên xung phong Trịnh Văn Huyền “siêng năng, có nhiều sáng kiến, gan dạ, đoàn kết trong công tác”, chiến sỹ diệt dốt Trần Nghệ “người đã tự mình phấn đấu thoát nạn mù chữ, lại mở lớp dạy cho nhiều người biết chữ”; đồng chí Thân, một cán bộ làm tốt công tác vận động quần chúng… Đặc biệt, ngày 30/12/1949, Người đã ký lệnh tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì cho Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh vì đã có thành tích “là một trong những tỉnh đầu tiên của cả nước hoàn thành thanh toán nạn mù chữ trên phạm vi toàn tỉnh”, phần thưởng đặc biệt cao quý thời điểm lúc bấy giờ.
Tháng 7/1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Nhân dân ta đã kết thúc thắng lợi. Miền Bắc được giải phóng và bắt tay vào công cuộc hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và từng bước phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội, làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.
Trong thời kỳ hoàn thành giảm tô và cải cách ruộng đất (1954-1956), Hà Tĩnh đã đạt được một số kết quả quan trọng như giải phóng cho hàng vạn nông dân thoát khỏi áp bức bóc lột, xóa bỏ quan hệ sản xuất phong kiến, mở đường cho quan hệ sản xuất mới phát triển, góp phần khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội. Nhưng do thiên tai, lũ lụt xẩy ra liên tiếp, đời sống Nhân dân gặp nhiều khó khăn; quá trình thực hiện công cuộc cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức lại phạm phải một số sai lầm nghiêm trọng trên nhiều mặt. Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 10 (khoá II) của Đảng, để “kiên quyết sửa chữa sai lầm trong cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức...”, Đảng bộ Hà Tĩnh đã có nhiều chủ trương, biện pháp tiến hành sửa sai, củng cố tổ chức trong toàn tỉnh, được Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh theo dõi, chỉ đạo thường xuyên.
Ghi nhận những nỗ lực và chia sẻ những khó khăn của Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, ngày 15 tháng 6 năm 1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã về thăm Hà Tĩnh[1]. Chuyến thăm và làm việc của Bác Hồ tuy diễn ra trong thời gian ngắn nhưng đã để lại những ấn tượng sâu sắc đối với Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh.
2. Diễn biến và nội dung chuyến thăm
Vào lúc 6 giờ 30 phút ngày 15/6/1957, đoàn xe của Bác vào đến thị xã Hà Tĩnh. Đông đảo các tầng lớp Nhân dân đứng hai bên đường phố Phan Đình Phùng phấn khởi, vui mừng vỗ tay đón Bác. Cùng đi với Bác có đồng chí Nguyễn Chí Thanh - Uỷ viên Bộ Chính trị, đồng chí Trần Quốc Hoàn - Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công an, đồng chí Hoàng Văn Diện - Uỷ viên Thường vụ Khu uỷ, Chủ tịch Ủy ban Hành chính Liên Khu 4.
Bác đã đến nói chuyện với Hội nghị Mặt trận Tổ quốc tỉnh. Tại Hội nghị, Bác đã biểu dương những đóng góp to lớn của Nhân dân Hà Tĩnh trong 9 năm kháng chiến và trong xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội từ sau ngày hoà bình lập lại. Bác đặc biệt khen ngợi các bà mẹ chiến sỹ đã hết lòng giúp đỡ thương binh, bệnh binh: “Một tỉnh nhỏ như Hà Tĩnh đã có 2.900 anh em thương binh về xã được sự giúp đỡ của Nhân dân để sản xuất tự túc. Đó là thành tích đáng kể”. Bác khen về thành tích trong công tác thủy nông, về tổ đổi công, về ngày công phục vụ tiền tuyến, đóng góp lương thực... Bác cũng thẳng thắn phê bình những khuyết điểm, yếu kém. Người chỉ rõ: “Đồng bào nông thôn, nhất là nông dân lao động chưa đoàn kết chặt chẽ, đó là khuyết điểm quan trọng...”; “Ý thức bảo vệ của công kém, như việc bảo vệ rừng... Hà Tĩnh chẳng những bảo vệ kém, mà một số lại tự do chặt phá... Một số đồng bào chưa thật sốt sắng đóng thuế nông nghiệp, các thuế khác như công thương chưa nạp kịp thời và đầy đủ”, “việc vay vốn ngân hàng, một số đồng bào vay rồi không hăng hái trả”. Bác phê bình: “thuần phong mỹ tục kém sút, có một số người rượu chè, cờ bạc. Say thì sưa, nói dại, làm dại, ăn cắp, ăn trộm hại đến sản xuất, hại đến tiết kiệm, hại đến đạo đức. Có một số người đồng bóng lạc hậu, mê tín bị những kẻ xấu lợi dụng xoáy tiền”.
Bác căn dặn: “Cần phải đoàn kết chặt chẽ thành một khối. Phải đoàn kết giữa lương và giáo, giữa quân và dân, giữa miền Bắc và miền Nam”, “phải ra sức đắp đê chống lụt, chống hạn, phòng hạn cho kịp thời”, “phải sẵn sàng đóng thuế, trả nợ một cách sòng phẳng”, “phải chú ý hoa màu, cố gắng sản xuất mọi mặt”; “đề cao ý thức bảo vệ tài sản chung của Nhà nước, đồng thời phải giữ gìn an ninh, trật tự ở nông thôn”, “phải xây dựng lại thuần phong mỹ tục”, “đề cao kỷ luật lao động trong sản xuất, trong công tác...”. Cuối cùng Bác nhắc nhở “Chúng ta phải sẵn sàng vì miền Bắc, đấu tranh thống nhất nước nhà”...
Sau cuộc gặp và nói chuyện thân mật với các đại biểu tại Hội nghị Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Bác đến nói chuyện với đại biểu, cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên, bộ đội tỉnh Hà Tĩnh. Mở đầu cuộc nói chuyện, Người nói “có mấy điều nêu lên để các đồng chí ghi nhớ và cố gắng thực hành”, đồng thời Bác nêu lên những ưu điểm, khuyết điểm của Hà Tĩnh, chỉ rõ những nhiệm vụ trước mắt.
Bác biểu dương: “... Cán bộ trong Đảng và ngoài Đảng, các đoàn viên thanh niên lao động đã tích cực công tác... Các đồng chí đều tin tưởng vào Trung ương, vào Đảng, vào lực lượng của mình; đã cố gắng trong cải cách ruộng đất và sửa sai; đã cố gắng kiện toàn tổ chức; cố gắng cùng Nhân dân và lãnh đạo Nhân dân tăng gia sản xuất...”. Bác nêu một số tấm gương tiêu biểu như đồng chí Bí thư chi bộ Kỳ Hải đã ngâm mình dưới nước ngăn dòng lũ cho Nhân dân đắp chỗ đê sụt lở là “biết hy sinh cho dân”; chị Thiện nghèo, có bệnh vẫn hăng hái vận động bà con vùng giáo lập tổ đổi công “chẳng những trong nữ giới mà nam giới cũng phải noi theo”.
Rồi Bác nghiêm khắc chỉ ra: “Có hiện tượng trong và ngoài Đảng, cán bộ cũ và cán bộ mới, đoàn kết kém”. Bác phân tích: “Các cô, các chú biết đoàn kết là sức mạnh của mình. Nhờ đoàn kết mà cách mạng thành công, kháng chiến thắng lợi; nhờ đoàn kết mà chúng ta vượt qua nhiều khó khăn làm tròn nhiệm vụ. Chúng ta kém đoàn kết làm lực lượng ta kém sút một phần. Vì vậy, khuyết điểm ấy phải cố gắng sửa chữa cho kỳ được”. Bác nêu khuyết điểm: “ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm kém...” và giải thích rõ: “nếu kém ý thức tổ chức là làm cho lực lượng Đảng ta yếu đi một phần..., muốn mọi chính sách của Đảng thực hiện được thì phải có kỷ luật... Nếu sợ khó, không thích làm, hoặc chọn việc dễ, là không có tinh thần trách nhiệm, làm giảm bớt lực lượng của Đảng...”; “suy bì so sánh cá nhân, thắc mắc về phụ cấp, cấp bậc...”, “cấp trên cấp dưới, trong Đảng và ngoài Đảng, quan hệ chưa mật thiết...”, “dân chủ phải thực hiện từ trên xuống dưới. Tự phê bình phải thật thà, phê bình phải thành khẩn, không mỉa mai, nói xấu...”.
Bác nhắc nhở : “Đảng viên, cán bộ trong và ngoài Đảng phải một lòng một dạ phục vụ Nhân dân, phục vụ giai cấp”, “Có những bộ phận tham ô, lãng phí, không tôn trọng của công, không thương xót mồ hôi, nước mắt của đồng bào... như vậy là có tội với chính phủ và Nhân dân”; “... Đảng viên, cán bộ ở Nghệ An cũng như ở Hà Tĩnh, một số có óc công thần, cho rằng “choa” đây là cách mạng trước hết, có nhiều công đã tổ chức ra Xô viết... nên tự kiêu, tự đại không coi ai ra gì, độ lượng nhỏ bé, thái độ thiếu khiêm tốn...”; “càng có công lao, càng phải khiêm tốn, gần gũi giúp đỡ người khác...”; “Chứ vác mặt lên trời, làm quan cách mạng, lão thành cách mạng thì không ăn thua gì”...
Sau khi nghiêm khắc phê bình, Bác nhấn mạnh: “Đảng ta không phải là Đảng làm quan mà Đảng phải lo đời sống cho dân, trước mắt là sản xuất, giữ gìn sản xuất, chủ yếu là đắp đê”, “phải cố gắng sửa sai cho tốt, gọn”, “phải chú ý tăng gia sản xuất”. Bác chỉ nói một điểm rất đơn giản “có thực mới vực được đạo” đó là duy vật, đó là gốc của chủ nghĩa Mác - Lênin. Muốn ăn là phải sản xuất, trước hết chăm lo vụ Bát, vụ Mười cho tốt, chăm sóc tốt chưa đủ. Nghề nông phải đấu tranh với đất là làm cỏ, bón phân, cày bừa kỹ; đấu tranh với trời là chống thiên tai như sâu, chuột, bão lụt, hạn hán. Vì vậy, ngoài việc chăm bón, làm cỏ, bỏ phân thì việc đắp đê chống lụt rất cần, mà đê ở đây đắp chậm...”. “Muốn tiến lên CNXH thì phải xây dựng. Nhờ các nước bạn giúp đỡ, giai cấp công nhân cố gắng mà ta đang xây dựng được khá nhiều xí nghiệp... Muốn xây dựng phải có tiền. Tiền ở đâu ra? Tiền ở Nhân dân, tức là ở nông dân và công thương. Phải cố gắng thu thuế kịp thời, gọn, tốt”. “Phải nâng cao chí khí chiến đấu, cảnh giác; mở rộng chế độ tự phê bình và phê bình, nâng cao tinh thần kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, đẩy mạnh sản xuất, thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí”. Đặc biệt Bác căn dặn “phải đoàn kết chặt chẽ, đoàn kết nội bộ, đoàn kết Nhân dân, mỗi người phải tin chắc làm được”; “Có đoàn kết, quyết tâm, tin tưởng thì việc gì cũng làm được”…
Kết thúc buổi nói chuyện, Người căn dặn: “Phải đoàn kết. Đó là cái gốc”. Cũng tại hội nghị Bác đã tặng 100 huy hiệu làm giải thưởng cho các phong trào thi đua yêu nước.
Sau bữa cơm trưa, Bác nói chuyện với Trung đoàn 812 của Khu 6 (Nam Trung bộ). Sau khi nghe đồng chí Trung đoàn trưởng Phan Ty báo cáo tình hình của đơn vị, Bác nhắc nhở cán bộ chiến sĩ phải giữ gìn đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân, hoàn thành tốt kế hoạch huấn luyện, sẵn sàng nhận nhiệm vụ cấp trên giao. Tiếp đến, Bác đi thăm cơ quan Tỉnh ủy, vào Ban Tuyên huấn, Ban Tổ chức và Văn phòng Tỉnh uỷ gặp gỡ trên 50 anh chị em cán bộ, nhân viên cơ quan Tỉnh ủy.
Khoảng 15 giờ, Bác chào mọi người và lên đường ra Vinh (Nghệ An).
Sau năm 1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn quan tâm đến tình hình của Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, Bác thường viết thư, điện thăm hỏi và chúc mừng Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, nhất là khi quân và dân Hà Tĩnh bắn rơi máy bay Mỹ. Đặc biệt ngày 06/7/1966, Bác đã trực tiếp nói chuyện với Đoàn cán bộ Hà Tĩnh nhân dịp Đoàn đi tham quan học tập kỹ thuật thâm canh lúa ở tỉnh Thái Bình về. Tại buổi nói chuyện này Bác đã căn dặn “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên. Các đồng chí có làm được thế không? Làm được chứ? Miễn là lãnh đạo phải có quyết tâm, có tinh thần tự lực cánh sinh, biết lắng nghe ý kiến quần chúng”...
3. Ý nghĩa của chuyến thăm
Chuyến về thăm Hà Tĩnh của Bác Hồ đã để lại trong lòng cán bộ, đảng viên và Nhân dân tỉnh nhà những ấn tượng đậm sâu. Những lời dạy bảo của Bác rất ân cần, sát thực tế và rất cởi mở, vừa nhẹ nhàng, vừa sâu sắc, chứa đựng các quan điểm, đường lối, phương hướng, nhiệm vụ của Đảng, soi đường, dẫn lối cho Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh phát huy những thành tích đã đạt được, sửa chữa kịp thời những sai lầm, khuyết điểm, cùng nhau đoàn kết khắc phục khó khăn, phấn đấu đưa phong trào tỉnh nhà tiếp tục tiến lên.
Chuyến thăm thể hiện tình cảm và sự quan tâm đặc biệt của Trung ương Đảng, của Bác Hồ đối với Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, đã củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Chính phủ; động viên, cổ vũ kịp thời cán bộ, đảng viên, Nhân dân Hà Tĩnh vượt qua khó khăn, thực hiện tốt nhiệm vụ sửa sai, chỉnh đốn tổ chức, ổn định tình hình và phát triển kinh tế - xã hội.
Sau sự kiện Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh, các phong trào thi đua đã diễn ra sôi nổi khắp các địa phương, cơ quan, trường học với quyết tâm hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ kháng chiến, kiến quốc.
Chuyến thăm Hà Tĩnh của Bác Hồ ngày 15/6/1957 đã góp phần giúp Trung ương Đảng, Chính phủ có thêm những bài học kinh nghiệm quý báu để lãnh đạo thực hiện công cuộc sửa sai, củng cố tổ chức và lãnh đạo, chỉ đạo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chuẩn bị cho sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Những lời dạy bảo của Người đối với cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên, bộ đội và các tầng lớp Nhân dân Hà Tĩnh trong chuyến thăm không chỉ có ý nghĩa, tác dụng trong thời điểm lúc bấy giờ mà đến nay vẫn còn nguyên giá trị đối với Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh; có tác dụng nhắc nhở, động viên, cổ vũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân ta đoàn kết thống nhất, phát huy truyền thống quê hương Xô Viết Nghệ - Tĩnh anh hùng, quyết tâm xây dựng Hà Tĩnh phát triển, giàu mạnh, văn minh.
II. 65 NĂM ĐẢNG BỘ VÀ NHÂN DÂN HÀ TĨNH THỰC HIỆN LỜI BÁC HỒ DẠY
Trong suốt 65 năm qua (1957-2022), những tình cảm sâu nặng của Bác đã trở thành động lực tinh thần to lớn, thôi thúc Đảng bộ và Nhân dân trong tỉnh không ngừng phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, thách thức đạt được những thành tích quan trọng, có ý nghĩa to lớn trên tất cả các lĩnh vực để đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, tiếp tục thực hiện lời dạy của Bác “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên”.
Đảng bộ Hà Tĩnh là một trong những Đảng bộ ra đời sớm nhất trong toàn quốc và đi tiên phong trong Cao trào cách mạng 1930-1931. Cách mạng tháng Tám năm 1945, Hà Tĩnh là một trong bốn tỉnh của cả nước giành chính quyền về tay Nhân dân sớm nhất. Sau cách mạng Tháng Tám, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng bộ, quân và dân Hà Tĩnh đã vươn lên xây dựng quê hương, dốc sức cho mặt trận, góp phần cùng cả nước đánh bại thực dân Pháp xâm lược và làm tròn nghĩa vụ quốc tế.
Sau khi hoàn thành công tác khắc phục những khuyết điểm, sai lầm trong cải cách ruộng đất, chỉnh đốn tổ chức và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 3 năm (1954-1957), Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh cùng với cả nước bước vào kế hoạch cải tạo xã hội chủ nghĩa và phát triển kinh tế - văn hoá (1958-1960) và kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965). Trong những năm tháng đó, các phong trào thi đua yêu nước đã được triển khai rộng khắp trong toàn tỉnh; quan hệ sản xuất mới ra đời, cơ sở vật chất được tăng cường, nhất là trong lĩnh vực giao thông, thủy lợi. Ra đời các công trình lớn như Đập Thượng Tuy, Bộc Nguyên, Vực Trống; các tuyến đường giao thông về các huyện, xã...; Kinh tế - xã hội đã có bước phát triển; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được cải thiện đặc biệt là văn hóa, giáo dục; Tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể được kiện toàn, củng cố; niềm tin của quần chúng Nhân dân đối với Đảng và chế độ ngày càng được nâng lên.
Trong những năm tháng chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, Hà Tĩnh là vị trí chiến lược quan trọng “Hậu phương của tiền tuyến lớn miền Nam, tiền tuyến của hậu phương lớn miền Bắc”. Mặc dù phải đương đầu với những thử thách ác liệt, chịu đựng những tổn thất, hy sinh to lớn, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, quân và dân Hà Tĩnh đã nêu cao ý chí tự lực tự cường, vươn lên mạnh mẽ với tinh thần “Xe chưa qua, nhà không tiếc”, “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Toàn tỉnh đã dấy lên phong trào “Thanh niên ba sẵn sàng”, “Phụ nữ ba đảm đang”, sản xuất giỏi, chiến đấu và phục vụ chiến đấu giỏi. Trong sản xuất đã xuất hiện nhiều điển hình thâm canh lúa đạt trên 5 tấn/ha, Đại Thanh, Mật Thiết, Trung Hòa, Cẩm Nam... đã có những nhà máy cơ khí hiện đại như Ấp Bắc, Thông Dụng; trong phong trào giáo dục xuất hiện ngọn cờ Cẩm Bình nổi tiếng cả nước. Trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, quân và dân Hà Tĩnh đã bắn rơi 267 máy bay, bắn chìm và bắn cháy 34 tàu chiến, tàu biệt kích của địch, trong đó có những máy bay hiện đại như “Cánh cụp”, “cánh xòe”, máy bay F105, máy bay trực thăng, bắt giặc lái...Với quyết tâm thi đua bắn rơi máy bay địch, nhiều đơn vị đã nổi lên như Tiểu đoàn 8 pháo cao xạ đã kiên cường đánh địch bảo vệ tuyến đường số 1, bắn rơi 07 máy bay Mỹ; các đơn vị nữ dân quân Kỳ Phương (Kỳ Anh), Thạch Đỉnh (Thạch Hà) và lão dân quân Kỳ Tiến (Kỳ Anh) đều bắn rơi máy bay Mỹ… Nhiều địa danh, tên đất, tên làng đã đi vào lịch sử như là huyền thoại với những chiến công vang dội, tiêu biểu như: Núi Nài, Đèo Ngang, chỉ trong ngày 26/3/1965, quân và dân Thị xã Hà Tĩnh đã bắn rơi 09 máy bay, quân và dân Kỳ Anh bắn rơi 03 máy bay của Mỹ…; Ngã ba Đồng Lộc huyền thoại, ghi danh Tiểu đội thanh niên xung phong anh hùng “Mười cô gái Đồng Lộc” (thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55) “sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường dũng cảm” đã hy sinh cả tuổi thanh xuân của mình cho cách mạng; Anh hùng La Thị Tám và nhiều anh hùng, chiến sĩ, bộ đội, thanh niên xung phong và quân dân ở Đồng Lộc đã viết lên huyền thoại ở Ngã ba Đồng Lộc.
Từ năm 1965 - 1975, toàn tỉnh có 92.913 thanh niên nhập ngũ (chiếm 10% dân số toàn tỉnh lúc đó), 334.128 lượt người đi dân công hoả tuyến, 10.636 thanh niên xung phong; 13.024 người con của Hà Tĩnh đã anh dũng hy sinh trên các chiến trường... Rất nhiều gia đình có con độc nhất, hoặc 02 con, 03 con, 04 con là liệt sĩ. Nhiều tập thể và cá nhân được Nhà nước phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang, nhiều bà mẹ được phong tặng, truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Tất cả các huyện, thị xã đều được phong tặng là đơn vị Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Hàng chục vạn cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ và Nhân dân được Đảng, Nhà nước tặng thưởng các loại huân, huy chương cao quý.
Thực hiện Nghị quyết Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá V (ngày 27/12/1975) về việc điều chỉnh một số đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương, từ năm 1976, tỉnh Hà Tĩnh hợp nhất với tỉnh Nghệ An thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Trải qua 3 kỳ kế hoạch xây dựng CNXH (từ năm 1976 - 1990), tình hình kinh tế - xã hội vùng Hà Tĩnh có nhiều chuyển biến đáng kể. Cơ sở vật chất, kỹ thuật trong các ngành kinh tế, nhất là trong nông nghiệp được đầu tư xây dựng, nâng cấp. Đặc biệt, sau 03 năm phấn đấu quyết liệt, ngày 26/3/1979, công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ đã cơ bản hoàn thành, đưa hàng vạn hecta vùng hạ du thoát cảnh hạn hán. Kẻ Gỗ là công trình có ý nghĩa lớn về kinh tế, là công trình văn hóa, thể hiện sự đoàn kết, ý chí quyết tâm, sức mạnh tổng hợp của lòng dân.
Kỳ họp thứ 9, thứ 10, Quốc hội khóa VIII đã ban hành Nghị quyết điều chỉnh địa giới hành chính của 13 tỉnh, thành phố, chia tách 8 tỉnh thành 16 tỉnh, trong đó có tỉnh Nghệ Tĩnh. Ngày 16/8/1991, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Nghệ Tĩnh ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TU về lãnh đạo và tổ chức thực hiện công tác chia tách, tái lập tỉnh Nghệ An và tỉnh Hà Tĩnh.
Từ năm 1991 - 1995, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh khoá XIII, với tinh thần tự lực, tự cường, năng động, sáng tạo, cùng với sự giúp đỡ to lớn, có hiệu quả của Trung ương, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh đã giành được nhiều thành quả quan trọng trong xóa đói, giảm nghèo, xây dựng cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng; điện, đường, trường, trạm... Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm đạt 11,3%.
Từ năm 1996 - 2000, tỉnh Hà Tĩnh đã tạo được sự phát triển tương đối toàn diện và đồng đều trên các lĩnh vực và địa bàn, đạt và vượt nhiều chỉ tiêu quan trọng mà Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ XIV đã đề ra. Quan tâm đến nông nghiệp cùng với quyết tâm “xóa đói, giảm nghèo”; đã ra đời các khu kinh tế như Vũng Áng (1996), Cầu Treo (1998), cùng với hệ thống thị xã, thị trấn, thị tứ, Hà Tĩnh đi lên bằng hai mũi đột phá: Nông nghiệp - Công nghiệp, thương mại - dịch vụ. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm đạt 7,05%; thu nhập bình quân đầu người tăng gấp 1,5 lần; tỷ trọng nông, lâm, ngư nghiệp trong GDP từ 63,5% xuống còn 51%; giá trị sản xuất công nghiệp, xây dựng tăng từ 10,7% lên 14%; dịch vụ tăng từ 25,8% lên 35%; sản xuất lương thực đạt 46 vạn tấn, bình quân lương thực đầu người 370kg.
Từ năm 2001 - 2010, trong 10 năm cùng cả nước thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, trước những thời cơ và vận hội mới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh đã nỗ lực phấn đấu giành được nhiều kết quả tích cực. Những năm 2001, 2002, 2003... Hà Tĩnh sôi động lên với Phong trào xây dựng Nông thôn mới, xóa nhà tranh tre dột nát; nâng cấp cửa khẩu Cầu Treo (năm 2001); khởi công Cảng Vũng Áng và khánh thành Bến cảng I (năm 2002), cùng với hàng ngàn km giao thông nông thôn và hoàn thiện bê tông hóa kênh mương nội đồng gắn với chuyển đổi sản xuất nông nghiệp...
Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2006 - 2010, Hà Tĩnh đã tập trung mọi nguồn lực, tạo bước đột phá trong phát triển công nghiệp, đồng thời phát triển nông nghiệp toàn diện gắn với quá trình đô thị hóa. Trong giai đoạn này tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm đạt 9,5% (giai đoạn 2001 - 2005 là 8,6%/năm). GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 14,5 triệu đồng/người/năm. Cơ cấu chuyển dịch đúng định hướng. Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tăng trưởng nhanh, giá trị sản xuất tăng bình quân hàng năm 18,7% (giai đoạn 2001 - 2005 là 15,7%). Thu hút và triển khai đầu tư một số dự án trọng điểm có quy mô quốc gia, từng bước hình thành trung tâm công nghiệp nặng quy mô lớn của khu vực và cả nước tại Khu kinh tế Vũng Áng với các sản phẩm chủ lực là gang thép, nhiệt điện, lọc hoá dầu, cảng biển nước sâu, công nghiệp phụ trợ. Một số công trình, dự án từng bước đi vào hoạt động góp phần đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh...
Từ năm 2010 - 2015, kinh tế Hà Tĩnh phát triển toàn diện, liên tục tăng trưởng với tốc độ cao, bình quân giai đoạn 2011 - 2015 đạt 18%. Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 44 triệu đồng, vượt 9 triệu đồng so với chỉ tiêu Đại hội lần thứ XVII đề ra. Giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng bình quân tăng 38,3%. Cơ cấu ngành Công nghiệp chuyển dịch theo hướng tăng giá trị công nghiệp chế biến, chế tạo từ 66,43% (năm 2010) lên 69,69% (năm 2015). Khu kinh tế Vũng Áng được tập trung đầu tư, phát triển nhanh, có tầm cỡ quốc gia và quốc tế, nhiều dự án lớn được triển khai thực hiện, từng bước trở thành trung tâm công nghiệp nặng và cảng biển, với các sản phẩm chủ lực, có quy mô lớn là gang thép, nhiệt điện, dịch vụ cảng biển, khẳng định vai trò động lực thúc đẩy sự phát triển của tỉnh, của khu vực và cả nước, góp phần quan trọng vào an ninh năng lượng, an ninh ngành Thép của quốc gia.
Từ năm 2016 - 2020, trước những thời cơ và vận hội mới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh đã nỗ lực phấn đấu giành được kết quả quan trọng và khá toàn diện. Tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2016 - 2020 đạt 4,55%[2], công nghiệp tiếp tục là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế. Quy mô nền kinh tế gấp hơn 1,4 lần so với năm 2015[3]; tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân đầu người tăng từ 39,7 triệu đồng lên 62,1 triệu đồng, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 23 triệu đồng lên 38,8 triệu đồng. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tỷ trọng nông nghiệp năm 2020 còn 16,29%, công nghiệp - xây dựng 40,49%, dịch vụ 43,22%. Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực[4]; năng suất lao động bình quân tăng 11,1%/năm. Tổng thu ngân sách năm 2020 đạt 10.126 tỷ đồng bằng 80% so với cùng kỳ năm 2019, trong đó, thu nội địa chiếm 69,81%; thu cân đối hoạt động xuất nhập khẩu chiếm 20,66% và thu khác chiếm 9,53%, tăng 27,75%. Giai đoạn 2010 - 2020, vận động, thu hút được trên 230 chương trình, dự án viện trợ không hoàn lại, viện trợ phi chính phủ nước ngoài với tổng giá trị giải ngân đạt gần 17,3 triệu USD.
Việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã theo Nghị quyết số 37-NQ/TW, ngày 24/12/2018 của Bộ Chính trị được triển khai đồng bộ, bài bản. Đến hết năm 2019, đã sắp xếp 80 đơn vị hành chính cấp xã, hình thành 34 xã mới, giảm 46 xã. Toàn tỉnh hiện có 216 xã, phường, thị trấn, các đơn vị hành chính cấp xã sau sáp nhập hoạt động ổn định.
Từ năm 2021 đến nay, giai đoạn đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện rất nhiều khó khăn, thách thức, nhất là ảnh hưởng của tình hình lũ lụt cuối năm 2020, cùng với đại dịch Covid-19 bùng phát lần thứ 4 đã ảnh hưởng nặng nề đến đời sống Nhân dân, sản xuất kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy vậy, với tinh thần đoàn kết, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực. Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tiếp tục được quan tâm, tạo chuyển biến tích cực trong các cơ sở đảng. Tỉnh đã tập trung xây dựng, ban hành các Nghị quyết chuyên đề quan trọng để cụ thể hóa, tổ chức thực hiện có hiệu quả các nội dung Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX[5]. Đã lãnh đạo tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 với tỷ lệ cử tri đã tham gia bỏ phiếu cao (99,86%). Kinh tế - xã hội ngày càng phát triển. Thu ngân sách năm 2021 đạt gần 17.000 tỷ đồng, vượt gần 40% kế hoạch Hội đồng nhân dân tỉnh giao. Thu ngân sách quý I/2022 đạt 5.769 tỷ đồng, bằng 35% dự toán tỉnh giao, tăng 52% so với cùng kỳ. Toàn tỉnh hiện có 173/182 xã đạt chuẩn nông thôn mới, tỷ lệ trên 95% (cả nước đạt 63,5%); 44 xã nâng cao (cả nước có 305 xã); 03 xã kiểu mẫu (Hương Trà, Tượng Sơn, Tùng Ảnh); 9/13 huyện, thành phố, thị xã đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Công tác xúc tiến thương mại sản phẩm OCOP đạt kết quả khá. Đã thu hút được 55 dự án đầu tư, bao gồm 54 dự án trong nước và 01 dự án đầu tư nước ngoài[6]. Các dự án đầu tư trọng điểm trên địa bàn được đẩy nhanh tiến độ triển khai[7]... Lĩnh vực văn hoá, xã hội đạt kết quả khả quan[8]. Chủ động phòng, chống, kiềm chế và kiểm soát tốt dịch COVID-19 với những cách làm linh hoạt, sáng tạo. Quốc phòng, an ninh được giữ vững, nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân, nền an ninh Nhân dân, thế trận an ninh Nhân dân và khu vực phòng thủ của tỉnh, huyện được củng cố, xây dựng ngày càng vững chắc, tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, hợp tác đối ngoại, góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Những kết quả mà Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh thực hiện và làm theo lời dạy của Bác Hồ đã đạt được trong 65 năm qua là những tiền đề, những điều kiện quan trọng để phát triển nhanh, bền vững trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế.
Để tiếp tục thực hiện lời dạy của Bác “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên”, thời gian tới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh tiếp tục nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ mà Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX đã đề ra, quyết tâm xây dựng Hà Tĩnh trở thành tỉnh có công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ phát triển, hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, văn hóa phát triển, xã hội tiến bộ, quốc phòng - an ninh đảm bảo, trở thành một trong những cực phát triển của vùng Bắc Trung Bộ; cải thiện toàn diện đời sống Nhân dân; đến năm 2025 tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới, thu nhập bình quân đầu người cao hơn bình quân các tỉnh Bắc Trung Bộ, phấn đấu năm 2030 trở thành tỉnh khá của cả nước. Đảng bộ Hà Tĩnh xác định các nhiệm vụ và giải pháp cần tập trung thực hiện trong thời gian tới như sau:
1. Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Thực hiện hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 khoá XI, khóa XII, khóa XIII, Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị gắn với thực đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 05-CT/TW, Kết luận số 01-KL/TW, ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị, các quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo Nghị quyết Trung ương 6 khóa XII. Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, trước hết là chất lượng cấp ủy, chất lượng cán bộ, đảng viên và sinh hoạt Đảng. Triển khai thực hiện có hiệu quả Quy định số 37-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm, Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; Kết luận số 29-KL/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao đạo đức công vụ của cán bộ, công chức.
2. Đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm. Phát huy rõ hơn vai trò các đoàn công tác của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, các cấp ủy đảng, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan truyền thông, cán bộ, đảng viên và Nhân dân, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; tăng cường, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng với Nhân dân. Đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp uỷ, tổ chức đảng và hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan nhà nước.
3. Đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ chiều rộng sang chiều sâu, phát triển kinh tế số, “kinh tế xanh”, các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ sau thép, dịch vụ cảng biển và logistics; thu hút đầu tư các dự án năng lượng mới, năng lượng tái tạo. Tập trung chuyển dịch cơ cấu, nâng cao năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động; tăng cường thu hút đầu tư, nâng tỉ lệ lấp đầy các khu, cụm công nghiệp; xây dựng Khu kinh tế Vũng Áng thực sự trở thành khu kinh tế đa chức năng. Đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp; tiếp tục triển khai mạnh mẽ, đồng bộ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới gắn với đô thị văn minh, giảm nghèo bền vững; tập trung xây dựng tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới. Phát triển dịch vụ cảng biển và hậu cần (logistics) trở thành trụ cột kinh tế quan trọng; nâng cao chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực, phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch.
4. Huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực tập trung xây dựng hạ tầng đồng bộ, nhất là hệ thống giao thông trọng yếu, hạ tầng Khu kinh tế Vũng Áng, hạ tầng các khu, cụm công nghiệp, hạ tầng đô thị, hạ tầng số, hình thành các trục phát triển, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, liên kết nông thôn mới với đô thị và các vùng. Đẩy mạnh huy động xã hội hóa nguồn lực đầu tư hạ tầng văn hóa, giáo dục, y tế. Quản lý chặt chẽ, sử dụng hợp lý, hiệu quả đất đai, tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động, tích cực triển khai hiệu quả các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.
5. Chú trọng đầu tư lĩnh vực văn hóa, xây dựng và khơi dậy, phát huy ý chí, khát vọng và các giá trị văn hóa, chuẩn mực của con người Hà Tĩnh trong giai đoạn mới. Tiếp tục thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo, thực hiện hiệu quả các chính sách đào tạo nguồn nhân lực. Nâng cao chất lượng công tác bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ Nhân dân. Chăm lo thực hiện tốt chính sách đối với người có công, công tác giảm nghèo, đặc biệt chú trọng các xã miền núi, ven biển; đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân.
6. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là thủ tục hành chính, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, xây dựng chính quyền điện tử, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, ổn định; ưu tiên thu hút đầu tư hạ tầng khu công nghệ thông tin gắn với hạ tầng số... Xây dựng và áp dụng linh hoạt hình thức huy động, các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư; lồng ghép hiệu quả nguồn vốn đầu tư của các doanh nghiệp, dân cư với nguồn vốn ngân sách nhà nước.
7. Triển khai thực hiện hiệu quả chiến lược bảo vệ Tổ quốc, chiến lược đảm bảo an ninh quốc gia trong tình hình mới; xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh, bền vững với ba trụ cột “kinh tế - xã hội - môi trường”. Tăng cường và nâng cao năng lực, hiệu quả hội nhập quốc tế trên các lĩnh vực.
8. Lãnh đạo, chỉ đạo học tập, quán triệt, tuyên truyền kịp thời, sâu rộng; xây dựng chương trình hành động, kế hoạch cụ thể, tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng; tập trung triển khai cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Trung ương, của tỉnh, nhất là các nghị quyết của Tỉnh ủy đã ban hành từ đầu nhiệm kỳ đến nay, tập trung cao cho công tác giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện các dự án trọng điểm, tạo tiền đề thúc đẩy phát triển kinh tế - xã.
III. THÀNH PHỐ HÀ TĨNH - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
1. Quá trình hình thành và phát triển
Thành phố Hà Tĩnh hiện nay là đô thị có lịch sử 191 năm hình thành và phát triển. Năm 1831, đời vua Minh Mệnh 12, tỉnh Hà Tĩnh được thành lập, đô thị này được hình thành từ đó. Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta; năm 1886, quân Pháp đóng chiếm tỉnh thành Hà Tĩnh và chính thức lập bộ máy cai trị từ năm 1898. Nhưng phải mất nhiều năm sau đó, người Pháp mới thật sự bắt tay xây dựng tỉnh thành Hà Tĩnh thành một trung tâm đô thị đủ điều kiện phục vụ chính quyền thực dân. Năm 1924, Toàn quyền Đông Dương ra quyết định thành lập thị xã Hà Tĩnh trên cơ sở tỉnh thành Hà Tĩnh.
Từ năm 1930 đến năm 1945, là thời kỳ Nhân dân thị xã Hà Tĩnh đấu tranh giành chính quyền dưới sự lãnh đạo của Đảng[9]. Trong cao trào cách mạng 1930-1931, trên quê hương thị xã Hà Tĩnh đã xuất hiện nhiều tấm gương anh dũng kiên cường, nêu gương sáng cho các thế hệ noi theo như đồng chí Trần Thị Hường, một trong những đảng viên đầu tiên của Chi bộ Đảng thị xã Hà Tĩnh; đồng chí Lê Bá Cảnh, Bí thư Chi bộ; đồng chí Nguyễn Huy Lung, đồng chí Nguyễn Đình Chuyên và nhiều học sinh Trường Tiểu học Pháp - Việt thị xã Hà Tĩnh.
Ngày 18/8/1945, khởi nghĩa giành chính quyền kết thúc thắng lợi, thị xã Hà Tĩnh là một trong những địa phương giành được chính quyền sớm nhất trong toàn quốc. Ngày 25/8/1945, chính quyền cách mạng lâm thời thị xã được thành lập. Sự kiện này là một mốc son trong trang sử đấu tranh giành độc lập của quê hương. Từ đây, cùng với Nhân dân tỉnh nhà và Nhân dân cả nước, thị xã Hà Tĩnh bước sang một trang sử mới.
Từ năm 1945 đến năm 1975 là thời kỳ thị xã Hà Tĩnh bảo vệ và phát triển thành quả cách mạng, tiến hành hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Suốt chín năm kháng chiến chống Pháp, thị xã Hà Tĩnh đã góp phần xứng đáng của mình cùng với Nhân dân tỉnh nhà lập nên nhiều thành tích to lớn trong công cuộc xây dựng, bảo vệ vững chắc hậu phương, cung ứng cao nhất sức người, sức của cho tiền tuyến.
Trong 10 năm hoà bình (1954 - 1964), cùng với cả tỉnh, thị xã Hà Tĩnh thực hiện cuộc vận động cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế và phát triển văn hóa, tiến hành công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa. Ngày 15/6/1957, Nhân dân thị xã Hà Tĩnh vinh dự được thay mặt Nhân dân tỉnh nhà đón Bác Hồ về thăm. Những lời dạy bảo ân cần và tình cảm nồng ấm của Bác đã tiếp thêm sức mạnh, củng cố niềm tin sắt son đối với Đảng, với cách mạng, cổ vũ Nhân dân thị xã vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ đề ra.
Từ năm 1965 - 1975, thực hiện chủ trương của Đảng, ngày 27/12/1975, tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa V nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã quyết nghị phê chuẩn hợp nhất một số tỉnh, trong đó có việc hợp nhất hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Theo đó, bộ máy cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể, Mặt trận cấp tỉnh của Hà Tĩnh chuyển ra thành phố Vinh và sáp nhập với các cơ quan, tổ chức của Nghệ An thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Ngày 09/9/1989, tại kỳ họp 16 Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ Tĩnh khoá XI đã ra Nghị quyết tách 6 xã (gồm: Thạch Phú, Thạch Quý, Thạch Yên, Thạch Linh, Thạch Trung, Đại Nài) của huyện Thạch Hà với tổng diện tích tự nhiên 2.674,74 ha, 22.803 nhân khẩu sáp nhập vào thị xã Hà Tĩnh. Theo Nghị quyết này, thị xã Hà Tĩnh có 2 phường (Nam Hà, Bắc Hà), 6 xã với 2.912,74 ha diện tích đất tự nhiên và 38.110 nhân khẩu.
Ngày 21/8/1991, kỳ họp thứ 9 Quốc hội khoá VIII nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã quyết định chia tỉnh Nghệ Tĩnh thành hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Thị xã Hà Tĩnh trở lại vị thế là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá của tỉnh Hà Tĩnh. Đây là thời kỳ thị xã tiếp tục công cuộc đổi mới, bước vào thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá và xây dựng phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc tỉnh.
Ngày 23/12/1993, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 101/1993/NĐ-CP về việc thành lập thêm 02 phường mới thuộc thị xã Hà Tĩnh là phường Trần Phú và phường Tân Giang. Tháng 8/2002, UBND tỉnh đã ra Quyết định phê duyệt Đề án điều chỉnh quy hoạch thị xã Hà Tĩnh, trong đó xác định mở rộng địa giới hành chính thị xã Hà Tĩnh nhằm xây dựng thị xã đạt tiêu chí đô thị loại III. Ngày 02/01/2004, Chính phủ ban hành Nghị định số 09/2004/NĐ-CP về việc mở rộng địa giới hành chính thị xã Hà Tĩnh, sáp nhập 5 xã (gồm: Thạch Hạ, Thạch Môn, Thạch Đồng, Thạch Hưng, Thạch Bình) của huyện Thạch Hà vào thị xã. Dân số thị xã tăng từ 5 vạn lên gần 8 vạn người; hai xã Thạch Phú, Thạch Quý được chuyển thành phường, nâng tổng số lên 6 phường.
Ngày 15/12/2004, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã ra Nghị quyết số 18-NQ/TU “Về phương hướng, nhiệm vụ phát triển thị xã Hà Tĩnh đến năm 2010 và những năm tiếp theo”. Để đưa Nghị quyết số 18-NQ/TU sớm đi vào cuộc sống, ngày 25/12/2004, Ban Chấp hành Đảng bộ thị xã đã ban hành Nghị quyết số 05 về tổ chức thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.
Ngày 19/7/2006, Bộ Xây dựng đã ban hành Quyết định số 1048/QĐ-BXD về việc công nhận thị xã Hà Tĩnh đạt đô thị loại III.
Ngày 07/02/2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 20/2007/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới phường, xã thuộc thị xã Hà Tĩnh, chuyển các xã Thạch Linh, Thạch Yên thành phường (Thạch Linh, Văn Yên), cùng với đó thành lập phường mới Nguyễn Du.
Ngày 28/5/2007, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 89/2007/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Hà Tĩnh trực thuộc tỉnh.
Ngày 20/6/2007, gần 1.000 đại biểu và khách mời trong và ngoài tỉnh, với gần 3 vạn quần chúng Nhân dân có mặt tại sân vận động tỉnh để chứng kiến sự kiện lịch sử quan trọng: Kỷ niệm 50 năm ngày Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh, công bố Nghị định của Chính phủ về việc thành lập thành phố Hà Tĩnh và đón nhận Huân chương Lao động Nhất. Đây là một trong những sự kiện lớn nhất, đánh dấu mốc quan trọng, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử hình thành và phát triển của mảnh đất Thành Sen.
Sau nhiều lần thay đổi địa giới hành chính, thành phố Hà Tĩnh hiện có 15 đơn vị hành chính gồm 10 phường, 5 xã[10] với diện tích tự nhiên 56,5496 km2, dân số trên 108 ngàn người.
Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, trải qua bao biến cố, thăng trầm, đặc biệt là thời kỳ trở lại vị trí tỉnh lỵ, xây dựng thành phố Hà Tĩnh đạt đô thị loại II và phát triển theo hướng văn minh, hiện đại, bền vững (1991 - 2022); thực hiện lời căn dặn và mong muốn của Bác Hồ khi về thăm Hà Tĩnh; với truyền thống yêu nước, cách mạng, với ý chí tự lực, tự cường, lao động sáng tạo; Đảng bộ và Nhân dân thành phố đã không ngừng vươn lên thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị và công cuộc đổi mới, hội nhập, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân đưa sự nghiệp cách mạng lên một tầm cao mới.
2. Sự phát triển của thành phố Hà Tĩnh trong 15 năm thành lập (28/5/2007 - 28/5/2022)
Thành phố Hà Tĩnh được thành lập là bước phát triển tất yếu, phù hợp với định hướng quy hoạch tổng thể phát triển đô thị Việt Nam; là cơ sở quan trọng tạo điều kiện để phát huy tốt chức năng đô thị trung tâm cấp tỉnh, cấp vùng; là điểm nối quan trọng với hành lang kinh tế Đông - Tây qua Lào, Thái Lan và Myanma… ; góp phần quan trọng tạo động lực mới cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân, tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư vốn trong và ngoài nước.
Sau khi trở thành thành phố trực thuộc tỉnh, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2005 - 2010, thành phố Hà Tĩnh đã tập trung mọi nguồn lực phát triển kinh tế, xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị; hoàn thiện và nâng cao các tiêu chí đô thị loại III theo quy định tại Nghị định số 72/2001/NĐ-CP của Chính phủ. Thành phố đã tập trung hoàn thành quy hoạch 06 khu đô thị mới với diện tích 755 ha, quy hoạch chi tiết một số phường, quy hoạch sử dụng đất thành phố. Phối hợp với Sở Giao thông - Vận tải hoàn thành đầu tư xây dựng các trục giao thông chính trên địa bàn[11]. Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư, kết hợp với nâng cấp, chỉnh trang, đầu tư xây dựng mới các công trình kết cấu hạ tầng nhằm thay đổi bộ mặt đô thị và phát triển không gian đô thị. Hoàn chỉnh hạ tầng Khu đô thị Bắc Nguyễn Du, Khu đô thị hai bên đường bao phía Tây (giai đoạn I); khởi công xây dựng Khu đô thị Hàm Nghi, TECO, HUD, Nhà máy sản xuất phân hữu cơ từ rác thải tại Cẩm Xuyên. Thực hiện các dự án như: Dự án nâng cấp, xây dựng các tuyến đê; Dự án cải thiện môi trường đô thị miền Trung... Hầu hết các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội XVIII của thành phố đề ra đều đạt và vượt, trong đó nhiều chỉ tiêu đã hoàn thành vượt mức trong năm 2009. Văn hóa - xã hội có nhiều tiến bộ; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, quốc phòng được củng cố. Công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị được tăng cường; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được nâng lên rõ rệt, lòng tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân vào sự nghiệp đổi mới, vào sự lãnh đạo của Đảng tiếp tục được khẳng định.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Tĩnh lần thứ XIX và XX, Đảng bộ và Nhân dân thành phố đã tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo; đoàn kết, đồng thuận, quyết liệt tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, đã giành được nhiều kết quả nổi bật, toàn diện trên các lĩnh vực. Thành phố Hà Tĩnh được Thủ tướng Chính phủ công nhận là đô thị loại II vào tháng 02/2019, trở thành 01/29 đô thị loại II của cả nước và hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới vào tháng 11/2019, được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba về thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng Nông thôn mới” giai đoạn 2016-2020.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2020 - 2025, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch, ban hành nhiều chủ trương, nghị quyết, đề án để tổ chức thực hiện hiệu quả. Tiếp tục thực hiện Đề án xã hội hoá huy động các nguồn lực xây dựng đô thị thực sự sáng tạo, đồng bộ, toàn diện và đạt hiệu quả cao; khơi dậy sự tham gia tích cực của người dân, các doanh nghiệp, nhất là thảm nhựa đường giao thông, chỉnh trang đô thị[12]. Đa dạng hóa huy động nguồn lực, tạo môi trường thu hút đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội đồng bộ, hiện đại. Khai thác quỹ đất tạo nguồn thu ngân sách; tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ ngân sách các cấp, vốn ODA, nhà đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị; huy động Nhân dân đóng góp nguồn lực chỉnh trang đô thị, nâng cấp tuyến đường, vỉa hè, thoát nước, cây xanh, thiết chế văn hóa khu dân cư. Khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, ưu tiên phát triển thương mại, dịch vụ: Nhiều dự án lớn được đầu tư triển khai, đi vào hoạt động hiệu quả[13]góp phần thay đổi diện mạo đô thị và tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội, đưa thương mại, dịch vụ trở thành ngành kinh tế chủ lực của thành phố.
Hiện nay, thành phố đang tập trung cao công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội[14]. Công tác đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng được tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt[15]. Đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống giao thông đảm bảo tính kết nối với các đô thị và địa phương trong tỉnh; Khai thác tiềm năng, lợi thế, cảnh quan đường sông, các tuyến giao thông, các di tích văn hóa lịch sử trên địa bàn để phát triển các loại hình thương mại, dịch vụ, du lịch[16]. Tập trung tích tụ ruộng đất; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, sản phẩm phù hợp với lợi thế và nhu cầu thị trường đô thị. Tổ chức nuôi trồng thủy sản theo hướng thâm canh, công nghệ cao. Khuyến khích, phát triển các cơ sở bảo quản, chế biến nông sản, kết nối với hệ thống cung ứng, tiêu thụ nông sản. Thực hiện chương trình “Mỗi xã một sản phẩm - OCOP” hướng vào nâng cao tiêu chuẩn, chất lượng, giá trị trên đơn vị diện tích; Tập trung cao việc xây dựng các mô hình sản xuất có hiệu quả[17]. Thực hiện tốt công tác xã hội hóa huy động người dân, các tổ chức, doanh nghiệp tham gia trồng, chăm sóc, bảo vệ cây xanh đô thị[18].
Văn hoá, thông tin, thể dục thể thao, văn học, nghệ thuật có nhiều chuyển biến tích cực. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với “Đề án nâng cao chất lượng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị” phát triển sâu rộng. Đến nay, 100% thôn, tổ dân phố có hương ước, quy ước; tỷ lệ hộ gia đình văn hóa đạt 97%; thôn, tổ dân phố văn hóa 100%. Đã có 10/10 phường đạt chuẩn văn minh đô thị trong đó có 01 phường đạt phường đô thị văn minh kiểu mẫu (phường Nam Hà). Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở được xã hội hóa đầu tư xây dựng theo quy chuẩn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao của Nhân dân[19]. Công tác trùng tu, tôn tạo, bảo tồn di tích lịch sử, văn hóa được quan tâm; ban hành, triển khai thực hiện đề án bảo tồn và phát huy giá trị Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh[20].
Giáo dục - đào tạo đạt kết quả toàn diện, chất lượng giáo dục các cấp học không ngừng được củng cố, nâng cao, tiếp tục dẫn đầu toàn tỉnh về chất lượng đại trà và mũi nhọn. Đội ngũ thầy thuốc và cán bộ, nhân viên y tế thường xuyên được đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; đạo đức, thái độ phục vụ được chú trọng; công tác khám chữa bệnh được quan tâm thực hiện, nhiều kỹ thuật chuyên sâu được phát triển với các chuyên gia, bác sỹ đầu ngành về khám, chẩn đoán, điều trị. Bệnh viện Đa khoa thành phố tham gia Đề án Bệnh viện vệ tinh của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Thực hiện tốt công tác khám chữa bệnh, công tác y tế dự phòng và các chương trình mục tiêu quốc gia về Y tế, tiêm chủng đầy đủ đúng lịch và đảm bảo an toàn. Đến năm 2021, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt tỷ lệ 83,795%; có 15/15 phường, xã đạt chuẩn quốc gia về y tế. Chính sách đối với người có công, an sinh xã hội được bảo đảm. Quan tâm thực hiện tốt các chính sách ưu đãi, hỗ trợ người có công, gia đình chính sách, các đối tượng xã hội. Tỷ lệ hộ nghèo từ 10,8% năm 2007 giảm còn 1,82% cuối năm 2021 (theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2020-2025). Công tác quốc phòng - an ninh đảm bảo; giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Công tác xây dựng Đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả. Công tác tổ chức, cán bộ, đảng viên có nhiều đổi mới; quy trình công tác cán bộ được thực hiện chặt chẽ, phát huy cao dân chủ. Tỉ lệ các tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh, đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ tăng so với đầu nhiệm kỳ. Công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật của Đảng được tăng cường, tạo sự chuyển biến tích cực. Công tác dân vận được triển khai đồng bộ; khối đoàn kết toàn dân được giữ vững. Công tác xây dựng chính quyền được quan tâm; cải cách hành chính có nhiều chuyển biến tích cực; chú trọng những lĩnh vực trọng tâm, địa bàn trọng điểm; tạo điều kiện cho các tổ chức và Nhân dân tham gia quản lý, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước. Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên có nhiều đổi mới; từng bước thực hiện tốt chức năng giám sát, phản biện. Mối quan hệ giữa các tổ chức được tăng cường; niềm tin trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân được củng cố...
Sau 15 năm thành lập, thành phố Hà Tĩnh đã đạt được những thành quả quan trọng trên các lĩnh vực, đó là những tiền đề, điều kiện để thành phố tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, thực hiện thắng lợi mục tiêu tổng quát mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XXI đã đề ra[21].
Với quyết tâm đưa nghị quyết đại hội Đảng các cấp sớm đi vào cuộc sống, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2020-2025 về phát triển thành phố Hà Tĩnh trở thành một trong những đô thị trung tâm vùng Bắc Trung Bộ; Thành phố xác định tập trung vào một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm như sau:
(1). Đổi mới công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về xây dựng thành phố Hà Tĩnh phát triển nhanh và bền vững, có quy mô phù hợp, kết cấu hạ tầng đồng bộ, từng bước thông minh, hiện đại, phấn đấu trở thành một trong những đô thị trung tâm vùng Bắc Trung Bộ. Phát động các phong trào thi đua sâu rộng trong các tầng lớp Nhân dân, kịp thời phát hiện, xây dựng nhân tố điển hình, nhân rộng và tôn vinh những tổ chức, cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho sự phát triển thành phố.
(2). Tập trung công tác quy hoạch, nhất là công tác lập, quản lý và nâng cao chất lượng đảm bảo yêu cầu tăng cường tính kết nối, đồng bộ, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế để phát triển thành phố theo hướng văn minh, hiện đại, bền vững. Ưu tiên dành quỹ đất thu hút đầu tư xây dựng một số công trình quy mô lớn kiến trúc hiện đại, một số hồ điều hòa nhằm tạo giá trị cảnh quan và điểm nhấn đô thị. Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, theo hướng thông minh, hiện đại, tập trung hệ thống giao thông, thoát nước thải đô thị; phối hợp triển khai các dự án giao thông để mở rộng không gian đô thị, hình thành các hành lang, trục phát triển.
(3). Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thường xuyên rà soát, đề xuất sửa đổi các thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải quyết liên quan đến hoạt động đầu tư, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch và ổn định. Đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án; Hoàn thành Đề án xây dựng và phát tiển thành phố; Dự án xây dựng hệ thống giám sát trật tự đô thị và an toàn giao thông hướng đến mô hình thành phố thông minh; Đề án hình thành trung tâm logistics, phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch chất lượng cao trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế của thành phố Hà Tĩnh và liên kết vùng…
(4). Tiếp tục nâng cao chất lượng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị. Xây dựng nếp sống văn minh đô thị; phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư, tạo sự chuyển biến thực sự trong giao tiếp, ứng xử của cán bộ, Nhân dân thành phố, nhất là văn hóa giao tiếp nơi công cộng, văn hóa thương mại, văn hóa giao thông, văn hóa công sở.
(5). Tập trung xây dựng hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở vững mạnh toàn diện; tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền các cấp; đổi mới phương thức hoạt động và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, tạo sự đoàn kết, đồng thuận cao trong Nhân dân; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ, tinh thần trách nhiệm cao, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới. Phát động các phong trào thi đua yêu nước, vận động cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân tích cực tham gia xây dựng và phát triển thành phố Hà Tĩnh giàu mạnh, văn minh.
*
* *
Kỷ niệm 65 năm Ngày Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh (15/6/1957 - 15/6/2022) và 15 năm thành lập thành phố Hà Tĩnh (28/5/2007 - 28/5/2022) là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong đời sống chính trị của tỉnh nhà, nhằm tuyên truyền, giáo dục sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân về cuộc đời, sự nghiệp vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh; về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; về những truyền thống tốt đẹp và thành tựu vẻ vang trong hơn sáu thập kỷ qua của tỉnh nhà... Trên cơ sở đó, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống cách mạng, động viên đội ngũ cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân và con em Hà Tĩnh ở mọi miền đất nước tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, nêu cao tinh thần trách nhiệm với quê hương, đẩy mạnh các phong trào thi đua hành động cách mạng, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX và Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp.
Bước vào thời kỳ mới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh tiếp tục đoàn kết, nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, thách thức, thực hiện tốt lời dạy và mong ước của Bác Hồ “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên”, góp phần cùng cả nước thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
BAN TUYÊN GIÁO TỈNH UỶ - THÀNH ỦY HÀ TĨNH
Vinh dự vô cùng to lớn đối với Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, vào ngày 15/6/1957, Người đã về thăm, nói chuyện với các đại biểu, cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên, bộ đội và các tầng lớp Nhân dân Hà Tĩnh. Tuy thời gian ngắn nhưng những lời căn dặn, chỉ bảo chí tình, khen chê thẳng thắn của Người đối với cán bộ, đảng viên và Nhân dân Hà Tĩnh luôn được mỗi người dân Hà Tĩnh khắc ghi, làm theo.
I. NGÀY BÁC HỒ VỀ THĂM HÀ TĨNH (15/6/1957)
1. Tình cảm của Bác dành cho quê hương Hà Tĩnh
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm, theo dõi từng bước trưởng thành của phong trào cách mạng ở Hà Tĩnh.
Trong cao trào Xô Viết Nghệ - Tĩnh (1930-1931), Người đã có báo cáo gửi Quốc tế Cộng sản và nhiều bài viết biểu dương tinh thần dũng cảm, khí thế sôi sục cách mạng của quần chúng, đóng góp nhiều ý kiến cho Đảng bộ Hà Tĩnh để hướng dẫn, định hướng phong trào đi đúng mục tiêu, đồng thời kêu gọi bạn bè năm châu ủng hộ Xô Viết Nghệ - Tĩnh. Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, trong công cuộc kháng chiến chống Pháp và kiến thiết nước nhà, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần gửi thư, điện khen Nhân dân Hà Tĩnh về thành tích đi đầu phong trào “Bình dân học vụ”, kiểu mẫu trong phong trào “Thi đua ái quốc”; biểu dương những tấm gương anh hùng của con em Hà Tĩnh như: Thanh niên - Anh hùng Lý Tự Trọng “Người Đoàn viên đầu tiên của Đoàn thanh niên Cộng sản nước ta, người cộng sản oanh liệt đã đấu tranh đến hơi thở cuối cùng cho Đảng, cho sự nghiệp cách mạng”; liệt sỹ Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai trong chiến dịch Điện Biên Phủ; thanh niên xung phong Trịnh Văn Huyền “siêng năng, có nhiều sáng kiến, gan dạ, đoàn kết trong công tác”, chiến sỹ diệt dốt Trần Nghệ “người đã tự mình phấn đấu thoát nạn mù chữ, lại mở lớp dạy cho nhiều người biết chữ”; đồng chí Thân, một cán bộ làm tốt công tác vận động quần chúng… Đặc biệt, ngày 30/12/1949, Người đã ký lệnh tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì cho Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh vì đã có thành tích “là một trong những tỉnh đầu tiên của cả nước hoàn thành thanh toán nạn mù chữ trên phạm vi toàn tỉnh”, phần thưởng đặc biệt cao quý thời điểm lúc bấy giờ.
Tháng 7/1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Nhân dân ta đã kết thúc thắng lợi. Miền Bắc được giải phóng và bắt tay vào công cuộc hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và từng bước phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội, làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.
Trong thời kỳ hoàn thành giảm tô và cải cách ruộng đất (1954-1956), Hà Tĩnh đã đạt được một số kết quả quan trọng như giải phóng cho hàng vạn nông dân thoát khỏi áp bức bóc lột, xóa bỏ quan hệ sản xuất phong kiến, mở đường cho quan hệ sản xuất mới phát triển, góp phần khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội. Nhưng do thiên tai, lũ lụt xẩy ra liên tiếp, đời sống Nhân dân gặp nhiều khó khăn; quá trình thực hiện công cuộc cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức lại phạm phải một số sai lầm nghiêm trọng trên nhiều mặt. Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 10 (khoá II) của Đảng, để “kiên quyết sửa chữa sai lầm trong cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức...”, Đảng bộ Hà Tĩnh đã có nhiều chủ trương, biện pháp tiến hành sửa sai, củng cố tổ chức trong toàn tỉnh, được Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh theo dõi, chỉ đạo thường xuyên.
Ghi nhận những nỗ lực và chia sẻ những khó khăn của Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, ngày 15 tháng 6 năm 1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã về thăm Hà Tĩnh[1]. Chuyến thăm và làm việc của Bác Hồ tuy diễn ra trong thời gian ngắn nhưng đã để lại những ấn tượng sâu sắc đối với Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh.
2. Diễn biến và nội dung chuyến thăm
Vào lúc 6 giờ 30 phút ngày 15/6/1957, đoàn xe của Bác vào đến thị xã Hà Tĩnh. Đông đảo các tầng lớp Nhân dân đứng hai bên đường phố Phan Đình Phùng phấn khởi, vui mừng vỗ tay đón Bác. Cùng đi với Bác có đồng chí Nguyễn Chí Thanh - Uỷ viên Bộ Chính trị, đồng chí Trần Quốc Hoàn - Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công an, đồng chí Hoàng Văn Diện - Uỷ viên Thường vụ Khu uỷ, Chủ tịch Ủy ban Hành chính Liên Khu 4.
Bác đã đến nói chuyện với Hội nghị Mặt trận Tổ quốc tỉnh. Tại Hội nghị, Bác đã biểu dương những đóng góp to lớn của Nhân dân Hà Tĩnh trong 9 năm kháng chiến và trong xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội từ sau ngày hoà bình lập lại. Bác đặc biệt khen ngợi các bà mẹ chiến sỹ đã hết lòng giúp đỡ thương binh, bệnh binh: “Một tỉnh nhỏ như Hà Tĩnh đã có 2.900 anh em thương binh về xã được sự giúp đỡ của Nhân dân để sản xuất tự túc. Đó là thành tích đáng kể”. Bác khen về thành tích trong công tác thủy nông, về tổ đổi công, về ngày công phục vụ tiền tuyến, đóng góp lương thực... Bác cũng thẳng thắn phê bình những khuyết điểm, yếu kém. Người chỉ rõ: “Đồng bào nông thôn, nhất là nông dân lao động chưa đoàn kết chặt chẽ, đó là khuyết điểm quan trọng...”; “Ý thức bảo vệ của công kém, như việc bảo vệ rừng... Hà Tĩnh chẳng những bảo vệ kém, mà một số lại tự do chặt phá... Một số đồng bào chưa thật sốt sắng đóng thuế nông nghiệp, các thuế khác như công thương chưa nạp kịp thời và đầy đủ”, “việc vay vốn ngân hàng, một số đồng bào vay rồi không hăng hái trả”. Bác phê bình: “thuần phong mỹ tục kém sút, có một số người rượu chè, cờ bạc. Say thì sưa, nói dại, làm dại, ăn cắp, ăn trộm hại đến sản xuất, hại đến tiết kiệm, hại đến đạo đức. Có một số người đồng bóng lạc hậu, mê tín bị những kẻ xấu lợi dụng xoáy tiền”.
Bác căn dặn: “Cần phải đoàn kết chặt chẽ thành một khối. Phải đoàn kết giữa lương và giáo, giữa quân và dân, giữa miền Bắc và miền Nam”, “phải ra sức đắp đê chống lụt, chống hạn, phòng hạn cho kịp thời”, “phải sẵn sàng đóng thuế, trả nợ một cách sòng phẳng”, “phải chú ý hoa màu, cố gắng sản xuất mọi mặt”; “đề cao ý thức bảo vệ tài sản chung của Nhà nước, đồng thời phải giữ gìn an ninh, trật tự ở nông thôn”, “phải xây dựng lại thuần phong mỹ tục”, “đề cao kỷ luật lao động trong sản xuất, trong công tác...”. Cuối cùng Bác nhắc nhở “Chúng ta phải sẵn sàng vì miền Bắc, đấu tranh thống nhất nước nhà”...
Sau cuộc gặp và nói chuyện thân mật với các đại biểu tại Hội nghị Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Bác đến nói chuyện với đại biểu, cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên, bộ đội tỉnh Hà Tĩnh. Mở đầu cuộc nói chuyện, Người nói “có mấy điều nêu lên để các đồng chí ghi nhớ và cố gắng thực hành”, đồng thời Bác nêu lên những ưu điểm, khuyết điểm của Hà Tĩnh, chỉ rõ những nhiệm vụ trước mắt.
Bác biểu dương: “... Cán bộ trong Đảng và ngoài Đảng, các đoàn viên thanh niên lao động đã tích cực công tác... Các đồng chí đều tin tưởng vào Trung ương, vào Đảng, vào lực lượng của mình; đã cố gắng trong cải cách ruộng đất và sửa sai; đã cố gắng kiện toàn tổ chức; cố gắng cùng Nhân dân và lãnh đạo Nhân dân tăng gia sản xuất...”. Bác nêu một số tấm gương tiêu biểu như đồng chí Bí thư chi bộ Kỳ Hải đã ngâm mình dưới nước ngăn dòng lũ cho Nhân dân đắp chỗ đê sụt lở là “biết hy sinh cho dân”; chị Thiện nghèo, có bệnh vẫn hăng hái vận động bà con vùng giáo lập tổ đổi công “chẳng những trong nữ giới mà nam giới cũng phải noi theo”.
Rồi Bác nghiêm khắc chỉ ra: “Có hiện tượng trong và ngoài Đảng, cán bộ cũ và cán bộ mới, đoàn kết kém”. Bác phân tích: “Các cô, các chú biết đoàn kết là sức mạnh của mình. Nhờ đoàn kết mà cách mạng thành công, kháng chiến thắng lợi; nhờ đoàn kết mà chúng ta vượt qua nhiều khó khăn làm tròn nhiệm vụ. Chúng ta kém đoàn kết làm lực lượng ta kém sút một phần. Vì vậy, khuyết điểm ấy phải cố gắng sửa chữa cho kỳ được”. Bác nêu khuyết điểm: “ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm kém...” và giải thích rõ: “nếu kém ý thức tổ chức là làm cho lực lượng Đảng ta yếu đi một phần..., muốn mọi chính sách của Đảng thực hiện được thì phải có kỷ luật... Nếu sợ khó, không thích làm, hoặc chọn việc dễ, là không có tinh thần trách nhiệm, làm giảm bớt lực lượng của Đảng...”; “suy bì so sánh cá nhân, thắc mắc về phụ cấp, cấp bậc...”, “cấp trên cấp dưới, trong Đảng và ngoài Đảng, quan hệ chưa mật thiết...”, “dân chủ phải thực hiện từ trên xuống dưới. Tự phê bình phải thật thà, phê bình phải thành khẩn, không mỉa mai, nói xấu...”.
Bác nhắc nhở : “Đảng viên, cán bộ trong và ngoài Đảng phải một lòng một dạ phục vụ Nhân dân, phục vụ giai cấp”, “Có những bộ phận tham ô, lãng phí, không tôn trọng của công, không thương xót mồ hôi, nước mắt của đồng bào... như vậy là có tội với chính phủ và Nhân dân”; “... Đảng viên, cán bộ ở Nghệ An cũng như ở Hà Tĩnh, một số có óc công thần, cho rằng “choa” đây là cách mạng trước hết, có nhiều công đã tổ chức ra Xô viết... nên tự kiêu, tự đại không coi ai ra gì, độ lượng nhỏ bé, thái độ thiếu khiêm tốn...”; “càng có công lao, càng phải khiêm tốn, gần gũi giúp đỡ người khác...”; “Chứ vác mặt lên trời, làm quan cách mạng, lão thành cách mạng thì không ăn thua gì”...
Sau khi nghiêm khắc phê bình, Bác nhấn mạnh: “Đảng ta không phải là Đảng làm quan mà Đảng phải lo đời sống cho dân, trước mắt là sản xuất, giữ gìn sản xuất, chủ yếu là đắp đê”, “phải cố gắng sửa sai cho tốt, gọn”, “phải chú ý tăng gia sản xuất”. Bác chỉ nói một điểm rất đơn giản “có thực mới vực được đạo” đó là duy vật, đó là gốc của chủ nghĩa Mác - Lênin. Muốn ăn là phải sản xuất, trước hết chăm lo vụ Bát, vụ Mười cho tốt, chăm sóc tốt chưa đủ. Nghề nông phải đấu tranh với đất là làm cỏ, bón phân, cày bừa kỹ; đấu tranh với trời là chống thiên tai như sâu, chuột, bão lụt, hạn hán. Vì vậy, ngoài việc chăm bón, làm cỏ, bỏ phân thì việc đắp đê chống lụt rất cần, mà đê ở đây đắp chậm...”. “Muốn tiến lên CNXH thì phải xây dựng. Nhờ các nước bạn giúp đỡ, giai cấp công nhân cố gắng mà ta đang xây dựng được khá nhiều xí nghiệp... Muốn xây dựng phải có tiền. Tiền ở đâu ra? Tiền ở Nhân dân, tức là ở nông dân và công thương. Phải cố gắng thu thuế kịp thời, gọn, tốt”. “Phải nâng cao chí khí chiến đấu, cảnh giác; mở rộng chế độ tự phê bình và phê bình, nâng cao tinh thần kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, đẩy mạnh sản xuất, thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí”. Đặc biệt Bác căn dặn “phải đoàn kết chặt chẽ, đoàn kết nội bộ, đoàn kết Nhân dân, mỗi người phải tin chắc làm được”; “Có đoàn kết, quyết tâm, tin tưởng thì việc gì cũng làm được”…
Kết thúc buổi nói chuyện, Người căn dặn: “Phải đoàn kết. Đó là cái gốc”. Cũng tại hội nghị Bác đã tặng 100 huy hiệu làm giải thưởng cho các phong trào thi đua yêu nước.
Sau bữa cơm trưa, Bác nói chuyện với Trung đoàn 812 của Khu 6 (Nam Trung bộ). Sau khi nghe đồng chí Trung đoàn trưởng Phan Ty báo cáo tình hình của đơn vị, Bác nhắc nhở cán bộ chiến sĩ phải giữ gìn đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân, hoàn thành tốt kế hoạch huấn luyện, sẵn sàng nhận nhiệm vụ cấp trên giao. Tiếp đến, Bác đi thăm cơ quan Tỉnh ủy, vào Ban Tuyên huấn, Ban Tổ chức và Văn phòng Tỉnh uỷ gặp gỡ trên 50 anh chị em cán bộ, nhân viên cơ quan Tỉnh ủy.
Khoảng 15 giờ, Bác chào mọi người và lên đường ra Vinh (Nghệ An).
Sau năm 1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn quan tâm đến tình hình của Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, Bác thường viết thư, điện thăm hỏi và chúc mừng Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, nhất là khi quân và dân Hà Tĩnh bắn rơi máy bay Mỹ. Đặc biệt ngày 06/7/1966, Bác đã trực tiếp nói chuyện với Đoàn cán bộ Hà Tĩnh nhân dịp Đoàn đi tham quan học tập kỹ thuật thâm canh lúa ở tỉnh Thái Bình về. Tại buổi nói chuyện này Bác đã căn dặn “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên. Các đồng chí có làm được thế không? Làm được chứ? Miễn là lãnh đạo phải có quyết tâm, có tinh thần tự lực cánh sinh, biết lắng nghe ý kiến quần chúng”...
3. Ý nghĩa của chuyến thăm
Chuyến về thăm Hà Tĩnh của Bác Hồ đã để lại trong lòng cán bộ, đảng viên và Nhân dân tỉnh nhà những ấn tượng đậm sâu. Những lời dạy bảo của Bác rất ân cần, sát thực tế và rất cởi mở, vừa nhẹ nhàng, vừa sâu sắc, chứa đựng các quan điểm, đường lối, phương hướng, nhiệm vụ của Đảng, soi đường, dẫn lối cho Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh phát huy những thành tích đã đạt được, sửa chữa kịp thời những sai lầm, khuyết điểm, cùng nhau đoàn kết khắc phục khó khăn, phấn đấu đưa phong trào tỉnh nhà tiếp tục tiến lên.
Chuyến thăm thể hiện tình cảm và sự quan tâm đặc biệt của Trung ương Đảng, của Bác Hồ đối với Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh, đã củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Chính phủ; động viên, cổ vũ kịp thời cán bộ, đảng viên, Nhân dân Hà Tĩnh vượt qua khó khăn, thực hiện tốt nhiệm vụ sửa sai, chỉnh đốn tổ chức, ổn định tình hình và phát triển kinh tế - xã hội.
Sau sự kiện Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh, các phong trào thi đua đã diễn ra sôi nổi khắp các địa phương, cơ quan, trường học với quyết tâm hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ kháng chiến, kiến quốc.
Chuyến thăm Hà Tĩnh của Bác Hồ ngày 15/6/1957 đã góp phần giúp Trung ương Đảng, Chính phủ có thêm những bài học kinh nghiệm quý báu để lãnh đạo thực hiện công cuộc sửa sai, củng cố tổ chức và lãnh đạo, chỉ đạo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chuẩn bị cho sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Những lời dạy bảo của Người đối với cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên, bộ đội và các tầng lớp Nhân dân Hà Tĩnh trong chuyến thăm không chỉ có ý nghĩa, tác dụng trong thời điểm lúc bấy giờ mà đến nay vẫn còn nguyên giá trị đối với Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh; có tác dụng nhắc nhở, động viên, cổ vũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân ta đoàn kết thống nhất, phát huy truyền thống quê hương Xô Viết Nghệ - Tĩnh anh hùng, quyết tâm xây dựng Hà Tĩnh phát triển, giàu mạnh, văn minh.
II. 65 NĂM ĐẢNG BỘ VÀ NHÂN DÂN HÀ TĨNH THỰC HIỆN LỜI BÁC HỒ DẠY
Trong suốt 65 năm qua (1957-2022), những tình cảm sâu nặng của Bác đã trở thành động lực tinh thần to lớn, thôi thúc Đảng bộ và Nhân dân trong tỉnh không ngừng phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, thách thức đạt được những thành tích quan trọng, có ý nghĩa to lớn trên tất cả các lĩnh vực để đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, tiếp tục thực hiện lời dạy của Bác “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên”.
Đảng bộ Hà Tĩnh là một trong những Đảng bộ ra đời sớm nhất trong toàn quốc và đi tiên phong trong Cao trào cách mạng 1930-1931. Cách mạng tháng Tám năm 1945, Hà Tĩnh là một trong bốn tỉnh của cả nước giành chính quyền về tay Nhân dân sớm nhất. Sau cách mạng Tháng Tám, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng bộ, quân và dân Hà Tĩnh đã vươn lên xây dựng quê hương, dốc sức cho mặt trận, góp phần cùng cả nước đánh bại thực dân Pháp xâm lược và làm tròn nghĩa vụ quốc tế.
Sau khi hoàn thành công tác khắc phục những khuyết điểm, sai lầm trong cải cách ruộng đất, chỉnh đốn tổ chức và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 3 năm (1954-1957), Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh cùng với cả nước bước vào kế hoạch cải tạo xã hội chủ nghĩa và phát triển kinh tế - văn hoá (1958-1960) và kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965). Trong những năm tháng đó, các phong trào thi đua yêu nước đã được triển khai rộng khắp trong toàn tỉnh; quan hệ sản xuất mới ra đời, cơ sở vật chất được tăng cường, nhất là trong lĩnh vực giao thông, thủy lợi. Ra đời các công trình lớn như Đập Thượng Tuy, Bộc Nguyên, Vực Trống; các tuyến đường giao thông về các huyện, xã...; Kinh tế - xã hội đã có bước phát triển; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được cải thiện đặc biệt là văn hóa, giáo dục; Tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể được kiện toàn, củng cố; niềm tin của quần chúng Nhân dân đối với Đảng và chế độ ngày càng được nâng lên.
Trong những năm tháng chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, Hà Tĩnh là vị trí chiến lược quan trọng “Hậu phương của tiền tuyến lớn miền Nam, tiền tuyến của hậu phương lớn miền Bắc”. Mặc dù phải đương đầu với những thử thách ác liệt, chịu đựng những tổn thất, hy sinh to lớn, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, quân và dân Hà Tĩnh đã nêu cao ý chí tự lực tự cường, vươn lên mạnh mẽ với tinh thần “Xe chưa qua, nhà không tiếc”, “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Toàn tỉnh đã dấy lên phong trào “Thanh niên ba sẵn sàng”, “Phụ nữ ba đảm đang”, sản xuất giỏi, chiến đấu và phục vụ chiến đấu giỏi. Trong sản xuất đã xuất hiện nhiều điển hình thâm canh lúa đạt trên 5 tấn/ha, Đại Thanh, Mật Thiết, Trung Hòa, Cẩm Nam... đã có những nhà máy cơ khí hiện đại như Ấp Bắc, Thông Dụng; trong phong trào giáo dục xuất hiện ngọn cờ Cẩm Bình nổi tiếng cả nước. Trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, quân và dân Hà Tĩnh đã bắn rơi 267 máy bay, bắn chìm và bắn cháy 34 tàu chiến, tàu biệt kích của địch, trong đó có những máy bay hiện đại như “Cánh cụp”, “cánh xòe”, máy bay F105, máy bay trực thăng, bắt giặc lái...Với quyết tâm thi đua bắn rơi máy bay địch, nhiều đơn vị đã nổi lên như Tiểu đoàn 8 pháo cao xạ đã kiên cường đánh địch bảo vệ tuyến đường số 1, bắn rơi 07 máy bay Mỹ; các đơn vị nữ dân quân Kỳ Phương (Kỳ Anh), Thạch Đỉnh (Thạch Hà) và lão dân quân Kỳ Tiến (Kỳ Anh) đều bắn rơi máy bay Mỹ… Nhiều địa danh, tên đất, tên làng đã đi vào lịch sử như là huyền thoại với những chiến công vang dội, tiêu biểu như: Núi Nài, Đèo Ngang, chỉ trong ngày 26/3/1965, quân và dân Thị xã Hà Tĩnh đã bắn rơi 09 máy bay, quân và dân Kỳ Anh bắn rơi 03 máy bay của Mỹ…; Ngã ba Đồng Lộc huyền thoại, ghi danh Tiểu đội thanh niên xung phong anh hùng “Mười cô gái Đồng Lộc” (thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55) “sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường dũng cảm” đã hy sinh cả tuổi thanh xuân của mình cho cách mạng; Anh hùng La Thị Tám và nhiều anh hùng, chiến sĩ, bộ đội, thanh niên xung phong và quân dân ở Đồng Lộc đã viết lên huyền thoại ở Ngã ba Đồng Lộc.
Từ năm 1965 - 1975, toàn tỉnh có 92.913 thanh niên nhập ngũ (chiếm 10% dân số toàn tỉnh lúc đó), 334.128 lượt người đi dân công hoả tuyến, 10.636 thanh niên xung phong; 13.024 người con của Hà Tĩnh đã anh dũng hy sinh trên các chiến trường... Rất nhiều gia đình có con độc nhất, hoặc 02 con, 03 con, 04 con là liệt sĩ. Nhiều tập thể và cá nhân được Nhà nước phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang, nhiều bà mẹ được phong tặng, truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Tất cả các huyện, thị xã đều được phong tặng là đơn vị Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Hàng chục vạn cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ và Nhân dân được Đảng, Nhà nước tặng thưởng các loại huân, huy chương cao quý.
Thực hiện Nghị quyết Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá V (ngày 27/12/1975) về việc điều chỉnh một số đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương, từ năm 1976, tỉnh Hà Tĩnh hợp nhất với tỉnh Nghệ An thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Trải qua 3 kỳ kế hoạch xây dựng CNXH (từ năm 1976 - 1990), tình hình kinh tế - xã hội vùng Hà Tĩnh có nhiều chuyển biến đáng kể. Cơ sở vật chất, kỹ thuật trong các ngành kinh tế, nhất là trong nông nghiệp được đầu tư xây dựng, nâng cấp. Đặc biệt, sau 03 năm phấn đấu quyết liệt, ngày 26/3/1979, công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ đã cơ bản hoàn thành, đưa hàng vạn hecta vùng hạ du thoát cảnh hạn hán. Kẻ Gỗ là công trình có ý nghĩa lớn về kinh tế, là công trình văn hóa, thể hiện sự đoàn kết, ý chí quyết tâm, sức mạnh tổng hợp của lòng dân.
Kỳ họp thứ 9, thứ 10, Quốc hội khóa VIII đã ban hành Nghị quyết điều chỉnh địa giới hành chính của 13 tỉnh, thành phố, chia tách 8 tỉnh thành 16 tỉnh, trong đó có tỉnh Nghệ Tĩnh. Ngày 16/8/1991, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Nghệ Tĩnh ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TU về lãnh đạo và tổ chức thực hiện công tác chia tách, tái lập tỉnh Nghệ An và tỉnh Hà Tĩnh.
Từ năm 1991 - 1995, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh khoá XIII, với tinh thần tự lực, tự cường, năng động, sáng tạo, cùng với sự giúp đỡ to lớn, có hiệu quả của Trung ương, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh đã giành được nhiều thành quả quan trọng trong xóa đói, giảm nghèo, xây dựng cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng; điện, đường, trường, trạm... Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm đạt 11,3%.
Từ năm 1996 - 2000, tỉnh Hà Tĩnh đã tạo được sự phát triển tương đối toàn diện và đồng đều trên các lĩnh vực và địa bàn, đạt và vượt nhiều chỉ tiêu quan trọng mà Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ XIV đã đề ra. Quan tâm đến nông nghiệp cùng với quyết tâm “xóa đói, giảm nghèo”; đã ra đời các khu kinh tế như Vũng Áng (1996), Cầu Treo (1998), cùng với hệ thống thị xã, thị trấn, thị tứ, Hà Tĩnh đi lên bằng hai mũi đột phá: Nông nghiệp - Công nghiệp, thương mại - dịch vụ. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm đạt 7,05%; thu nhập bình quân đầu người tăng gấp 1,5 lần; tỷ trọng nông, lâm, ngư nghiệp trong GDP từ 63,5% xuống còn 51%; giá trị sản xuất công nghiệp, xây dựng tăng từ 10,7% lên 14%; dịch vụ tăng từ 25,8% lên 35%; sản xuất lương thực đạt 46 vạn tấn, bình quân lương thực đầu người 370kg.
Từ năm 2001 - 2010, trong 10 năm cùng cả nước thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, trước những thời cơ và vận hội mới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh đã nỗ lực phấn đấu giành được nhiều kết quả tích cực. Những năm 2001, 2002, 2003... Hà Tĩnh sôi động lên với Phong trào xây dựng Nông thôn mới, xóa nhà tranh tre dột nát; nâng cấp cửa khẩu Cầu Treo (năm 2001); khởi công Cảng Vũng Áng và khánh thành Bến cảng I (năm 2002), cùng với hàng ngàn km giao thông nông thôn và hoàn thiện bê tông hóa kênh mương nội đồng gắn với chuyển đổi sản xuất nông nghiệp...
Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2006 - 2010, Hà Tĩnh đã tập trung mọi nguồn lực, tạo bước đột phá trong phát triển công nghiệp, đồng thời phát triển nông nghiệp toàn diện gắn với quá trình đô thị hóa. Trong giai đoạn này tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm đạt 9,5% (giai đoạn 2001 - 2005 là 8,6%/năm). GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 14,5 triệu đồng/người/năm. Cơ cấu chuyển dịch đúng định hướng. Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tăng trưởng nhanh, giá trị sản xuất tăng bình quân hàng năm 18,7% (giai đoạn 2001 - 2005 là 15,7%). Thu hút và triển khai đầu tư một số dự án trọng điểm có quy mô quốc gia, từng bước hình thành trung tâm công nghiệp nặng quy mô lớn của khu vực và cả nước tại Khu kinh tế Vũng Áng với các sản phẩm chủ lực là gang thép, nhiệt điện, lọc hoá dầu, cảng biển nước sâu, công nghiệp phụ trợ. Một số công trình, dự án từng bước đi vào hoạt động góp phần đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh...
Từ năm 2010 - 2015, kinh tế Hà Tĩnh phát triển toàn diện, liên tục tăng trưởng với tốc độ cao, bình quân giai đoạn 2011 - 2015 đạt 18%. Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 44 triệu đồng, vượt 9 triệu đồng so với chỉ tiêu Đại hội lần thứ XVII đề ra. Giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng bình quân tăng 38,3%. Cơ cấu ngành Công nghiệp chuyển dịch theo hướng tăng giá trị công nghiệp chế biến, chế tạo từ 66,43% (năm 2010) lên 69,69% (năm 2015). Khu kinh tế Vũng Áng được tập trung đầu tư, phát triển nhanh, có tầm cỡ quốc gia và quốc tế, nhiều dự án lớn được triển khai thực hiện, từng bước trở thành trung tâm công nghiệp nặng và cảng biển, với các sản phẩm chủ lực, có quy mô lớn là gang thép, nhiệt điện, dịch vụ cảng biển, khẳng định vai trò động lực thúc đẩy sự phát triển của tỉnh, của khu vực và cả nước, góp phần quan trọng vào an ninh năng lượng, an ninh ngành Thép của quốc gia.
Từ năm 2016 - 2020, trước những thời cơ và vận hội mới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh đã nỗ lực phấn đấu giành được kết quả quan trọng và khá toàn diện. Tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2016 - 2020 đạt 4,55%[2], công nghiệp tiếp tục là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế. Quy mô nền kinh tế gấp hơn 1,4 lần so với năm 2015[3]; tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân đầu người tăng từ 39,7 triệu đồng lên 62,1 triệu đồng, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 23 triệu đồng lên 38,8 triệu đồng. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tỷ trọng nông nghiệp năm 2020 còn 16,29%, công nghiệp - xây dựng 40,49%, dịch vụ 43,22%. Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực[4]; năng suất lao động bình quân tăng 11,1%/năm. Tổng thu ngân sách năm 2020 đạt 10.126 tỷ đồng bằng 80% so với cùng kỳ năm 2019, trong đó, thu nội địa chiếm 69,81%; thu cân đối hoạt động xuất nhập khẩu chiếm 20,66% và thu khác chiếm 9,53%, tăng 27,75%. Giai đoạn 2010 - 2020, vận động, thu hút được trên 230 chương trình, dự án viện trợ không hoàn lại, viện trợ phi chính phủ nước ngoài với tổng giá trị giải ngân đạt gần 17,3 triệu USD.
Việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã theo Nghị quyết số 37-NQ/TW, ngày 24/12/2018 của Bộ Chính trị được triển khai đồng bộ, bài bản. Đến hết năm 2019, đã sắp xếp 80 đơn vị hành chính cấp xã, hình thành 34 xã mới, giảm 46 xã. Toàn tỉnh hiện có 216 xã, phường, thị trấn, các đơn vị hành chính cấp xã sau sáp nhập hoạt động ổn định.
Từ năm 2021 đến nay, giai đoạn đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện rất nhiều khó khăn, thách thức, nhất là ảnh hưởng của tình hình lũ lụt cuối năm 2020, cùng với đại dịch Covid-19 bùng phát lần thứ 4 đã ảnh hưởng nặng nề đến đời sống Nhân dân, sản xuất kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy vậy, với tinh thần đoàn kết, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực. Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tiếp tục được quan tâm, tạo chuyển biến tích cực trong các cơ sở đảng. Tỉnh đã tập trung xây dựng, ban hành các Nghị quyết chuyên đề quan trọng để cụ thể hóa, tổ chức thực hiện có hiệu quả các nội dung Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX[5]. Đã lãnh đạo tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 với tỷ lệ cử tri đã tham gia bỏ phiếu cao (99,86%). Kinh tế - xã hội ngày càng phát triển. Thu ngân sách năm 2021 đạt gần 17.000 tỷ đồng, vượt gần 40% kế hoạch Hội đồng nhân dân tỉnh giao. Thu ngân sách quý I/2022 đạt 5.769 tỷ đồng, bằng 35% dự toán tỉnh giao, tăng 52% so với cùng kỳ. Toàn tỉnh hiện có 173/182 xã đạt chuẩn nông thôn mới, tỷ lệ trên 95% (cả nước đạt 63,5%); 44 xã nâng cao (cả nước có 305 xã); 03 xã kiểu mẫu (Hương Trà, Tượng Sơn, Tùng Ảnh); 9/13 huyện, thành phố, thị xã đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Công tác xúc tiến thương mại sản phẩm OCOP đạt kết quả khá. Đã thu hút được 55 dự án đầu tư, bao gồm 54 dự án trong nước và 01 dự án đầu tư nước ngoài[6]. Các dự án đầu tư trọng điểm trên địa bàn được đẩy nhanh tiến độ triển khai[7]... Lĩnh vực văn hoá, xã hội đạt kết quả khả quan[8]. Chủ động phòng, chống, kiềm chế và kiểm soát tốt dịch COVID-19 với những cách làm linh hoạt, sáng tạo. Quốc phòng, an ninh được giữ vững, nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân, nền an ninh Nhân dân, thế trận an ninh Nhân dân và khu vực phòng thủ của tỉnh, huyện được củng cố, xây dựng ngày càng vững chắc, tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, hợp tác đối ngoại, góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Những kết quả mà Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh thực hiện và làm theo lời dạy của Bác Hồ đã đạt được trong 65 năm qua là những tiền đề, những điều kiện quan trọng để phát triển nhanh, bền vững trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế.
Để tiếp tục thực hiện lời dạy của Bác “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên”, thời gian tới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh tiếp tục nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ mà Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX đã đề ra, quyết tâm xây dựng Hà Tĩnh trở thành tỉnh có công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ phát triển, hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, văn hóa phát triển, xã hội tiến bộ, quốc phòng - an ninh đảm bảo, trở thành một trong những cực phát triển của vùng Bắc Trung Bộ; cải thiện toàn diện đời sống Nhân dân; đến năm 2025 tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới, thu nhập bình quân đầu người cao hơn bình quân các tỉnh Bắc Trung Bộ, phấn đấu năm 2030 trở thành tỉnh khá của cả nước. Đảng bộ Hà Tĩnh xác định các nhiệm vụ và giải pháp cần tập trung thực hiện trong thời gian tới như sau:
1. Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Thực hiện hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 khoá XI, khóa XII, khóa XIII, Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị gắn với thực đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 05-CT/TW, Kết luận số 01-KL/TW, ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị, các quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo Nghị quyết Trung ương 6 khóa XII. Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, trước hết là chất lượng cấp ủy, chất lượng cán bộ, đảng viên và sinh hoạt Đảng. Triển khai thực hiện có hiệu quả Quy định số 37-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm, Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; Kết luận số 29-KL/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao đạo đức công vụ của cán bộ, công chức.
2. Đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm. Phát huy rõ hơn vai trò các đoàn công tác của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, các cấp ủy đảng, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan truyền thông, cán bộ, đảng viên và Nhân dân, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; tăng cường, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng với Nhân dân. Đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp uỷ, tổ chức đảng và hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan nhà nước.
3. Đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ chiều rộng sang chiều sâu, phát triển kinh tế số, “kinh tế xanh”, các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ sau thép, dịch vụ cảng biển và logistics; thu hút đầu tư các dự án năng lượng mới, năng lượng tái tạo. Tập trung chuyển dịch cơ cấu, nâng cao năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động; tăng cường thu hút đầu tư, nâng tỉ lệ lấp đầy các khu, cụm công nghiệp; xây dựng Khu kinh tế Vũng Áng thực sự trở thành khu kinh tế đa chức năng. Đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp; tiếp tục triển khai mạnh mẽ, đồng bộ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới gắn với đô thị văn minh, giảm nghèo bền vững; tập trung xây dựng tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới. Phát triển dịch vụ cảng biển và hậu cần (logistics) trở thành trụ cột kinh tế quan trọng; nâng cao chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực, phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch.
4. Huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực tập trung xây dựng hạ tầng đồng bộ, nhất là hệ thống giao thông trọng yếu, hạ tầng Khu kinh tế Vũng Áng, hạ tầng các khu, cụm công nghiệp, hạ tầng đô thị, hạ tầng số, hình thành các trục phát triển, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, liên kết nông thôn mới với đô thị và các vùng. Đẩy mạnh huy động xã hội hóa nguồn lực đầu tư hạ tầng văn hóa, giáo dục, y tế. Quản lý chặt chẽ, sử dụng hợp lý, hiệu quả đất đai, tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động, tích cực triển khai hiệu quả các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.
5. Chú trọng đầu tư lĩnh vực văn hóa, xây dựng và khơi dậy, phát huy ý chí, khát vọng và các giá trị văn hóa, chuẩn mực của con người Hà Tĩnh trong giai đoạn mới. Tiếp tục thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo, thực hiện hiệu quả các chính sách đào tạo nguồn nhân lực. Nâng cao chất lượng công tác bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ Nhân dân. Chăm lo thực hiện tốt chính sách đối với người có công, công tác giảm nghèo, đặc biệt chú trọng các xã miền núi, ven biển; đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân.
6. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là thủ tục hành chính, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, xây dựng chính quyền điện tử, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, ổn định; ưu tiên thu hút đầu tư hạ tầng khu công nghệ thông tin gắn với hạ tầng số... Xây dựng và áp dụng linh hoạt hình thức huy động, các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư; lồng ghép hiệu quả nguồn vốn đầu tư của các doanh nghiệp, dân cư với nguồn vốn ngân sách nhà nước.
7. Triển khai thực hiện hiệu quả chiến lược bảo vệ Tổ quốc, chiến lược đảm bảo an ninh quốc gia trong tình hình mới; xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh, bền vững với ba trụ cột “kinh tế - xã hội - môi trường”. Tăng cường và nâng cao năng lực, hiệu quả hội nhập quốc tế trên các lĩnh vực.
8. Lãnh đạo, chỉ đạo học tập, quán triệt, tuyên truyền kịp thời, sâu rộng; xây dựng chương trình hành động, kế hoạch cụ thể, tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng; tập trung triển khai cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Trung ương, của tỉnh, nhất là các nghị quyết của Tỉnh ủy đã ban hành từ đầu nhiệm kỳ đến nay, tập trung cao cho công tác giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện các dự án trọng điểm, tạo tiền đề thúc đẩy phát triển kinh tế - xã.
III. THÀNH PHỐ HÀ TĨNH - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
1. Quá trình hình thành và phát triển
Thành phố Hà Tĩnh hiện nay là đô thị có lịch sử 191 năm hình thành và phát triển. Năm 1831, đời vua Minh Mệnh 12, tỉnh Hà Tĩnh được thành lập, đô thị này được hình thành từ đó. Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta; năm 1886, quân Pháp đóng chiếm tỉnh thành Hà Tĩnh và chính thức lập bộ máy cai trị từ năm 1898. Nhưng phải mất nhiều năm sau đó, người Pháp mới thật sự bắt tay xây dựng tỉnh thành Hà Tĩnh thành một trung tâm đô thị đủ điều kiện phục vụ chính quyền thực dân. Năm 1924, Toàn quyền Đông Dương ra quyết định thành lập thị xã Hà Tĩnh trên cơ sở tỉnh thành Hà Tĩnh.
Từ năm 1930 đến năm 1945, là thời kỳ Nhân dân thị xã Hà Tĩnh đấu tranh giành chính quyền dưới sự lãnh đạo của Đảng[9]. Trong cao trào cách mạng 1930-1931, trên quê hương thị xã Hà Tĩnh đã xuất hiện nhiều tấm gương anh dũng kiên cường, nêu gương sáng cho các thế hệ noi theo như đồng chí Trần Thị Hường, một trong những đảng viên đầu tiên của Chi bộ Đảng thị xã Hà Tĩnh; đồng chí Lê Bá Cảnh, Bí thư Chi bộ; đồng chí Nguyễn Huy Lung, đồng chí Nguyễn Đình Chuyên và nhiều học sinh Trường Tiểu học Pháp - Việt thị xã Hà Tĩnh.
Ngày 18/8/1945, khởi nghĩa giành chính quyền kết thúc thắng lợi, thị xã Hà Tĩnh là một trong những địa phương giành được chính quyền sớm nhất trong toàn quốc. Ngày 25/8/1945, chính quyền cách mạng lâm thời thị xã được thành lập. Sự kiện này là một mốc son trong trang sử đấu tranh giành độc lập của quê hương. Từ đây, cùng với Nhân dân tỉnh nhà và Nhân dân cả nước, thị xã Hà Tĩnh bước sang một trang sử mới.
Từ năm 1945 đến năm 1975 là thời kỳ thị xã Hà Tĩnh bảo vệ và phát triển thành quả cách mạng, tiến hành hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Suốt chín năm kháng chiến chống Pháp, thị xã Hà Tĩnh đã góp phần xứng đáng của mình cùng với Nhân dân tỉnh nhà lập nên nhiều thành tích to lớn trong công cuộc xây dựng, bảo vệ vững chắc hậu phương, cung ứng cao nhất sức người, sức của cho tiền tuyến.
Trong 10 năm hoà bình (1954 - 1964), cùng với cả tỉnh, thị xã Hà Tĩnh thực hiện cuộc vận động cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế và phát triển văn hóa, tiến hành công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa. Ngày 15/6/1957, Nhân dân thị xã Hà Tĩnh vinh dự được thay mặt Nhân dân tỉnh nhà đón Bác Hồ về thăm. Những lời dạy bảo ân cần và tình cảm nồng ấm của Bác đã tiếp thêm sức mạnh, củng cố niềm tin sắt son đối với Đảng, với cách mạng, cổ vũ Nhân dân thị xã vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ đề ra.
Từ năm 1965 - 1975, thực hiện chủ trương của Đảng, ngày 27/12/1975, tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa V nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã quyết nghị phê chuẩn hợp nhất một số tỉnh, trong đó có việc hợp nhất hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Theo đó, bộ máy cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể, Mặt trận cấp tỉnh của Hà Tĩnh chuyển ra thành phố Vinh và sáp nhập với các cơ quan, tổ chức của Nghệ An thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Ngày 09/9/1989, tại kỳ họp 16 Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ Tĩnh khoá XI đã ra Nghị quyết tách 6 xã (gồm: Thạch Phú, Thạch Quý, Thạch Yên, Thạch Linh, Thạch Trung, Đại Nài) của huyện Thạch Hà với tổng diện tích tự nhiên 2.674,74 ha, 22.803 nhân khẩu sáp nhập vào thị xã Hà Tĩnh. Theo Nghị quyết này, thị xã Hà Tĩnh có 2 phường (Nam Hà, Bắc Hà), 6 xã với 2.912,74 ha diện tích đất tự nhiên và 38.110 nhân khẩu.
Ngày 21/8/1991, kỳ họp thứ 9 Quốc hội khoá VIII nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã quyết định chia tỉnh Nghệ Tĩnh thành hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Thị xã Hà Tĩnh trở lại vị thế là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá của tỉnh Hà Tĩnh. Đây là thời kỳ thị xã tiếp tục công cuộc đổi mới, bước vào thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá và xây dựng phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc tỉnh.
Ngày 23/12/1993, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 101/1993/NĐ-CP về việc thành lập thêm 02 phường mới thuộc thị xã Hà Tĩnh là phường Trần Phú và phường Tân Giang. Tháng 8/2002, UBND tỉnh đã ra Quyết định phê duyệt Đề án điều chỉnh quy hoạch thị xã Hà Tĩnh, trong đó xác định mở rộng địa giới hành chính thị xã Hà Tĩnh nhằm xây dựng thị xã đạt tiêu chí đô thị loại III. Ngày 02/01/2004, Chính phủ ban hành Nghị định số 09/2004/NĐ-CP về việc mở rộng địa giới hành chính thị xã Hà Tĩnh, sáp nhập 5 xã (gồm: Thạch Hạ, Thạch Môn, Thạch Đồng, Thạch Hưng, Thạch Bình) của huyện Thạch Hà vào thị xã. Dân số thị xã tăng từ 5 vạn lên gần 8 vạn người; hai xã Thạch Phú, Thạch Quý được chuyển thành phường, nâng tổng số lên 6 phường.
Ngày 15/12/2004, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã ra Nghị quyết số 18-NQ/TU “Về phương hướng, nhiệm vụ phát triển thị xã Hà Tĩnh đến năm 2010 và những năm tiếp theo”. Để đưa Nghị quyết số 18-NQ/TU sớm đi vào cuộc sống, ngày 25/12/2004, Ban Chấp hành Đảng bộ thị xã đã ban hành Nghị quyết số 05 về tổ chức thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.
Ngày 19/7/2006, Bộ Xây dựng đã ban hành Quyết định số 1048/QĐ-BXD về việc công nhận thị xã Hà Tĩnh đạt đô thị loại III.
Ngày 07/02/2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 20/2007/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới phường, xã thuộc thị xã Hà Tĩnh, chuyển các xã Thạch Linh, Thạch Yên thành phường (Thạch Linh, Văn Yên), cùng với đó thành lập phường mới Nguyễn Du.
Ngày 28/5/2007, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 89/2007/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Hà Tĩnh trực thuộc tỉnh.
Ngày 20/6/2007, gần 1.000 đại biểu và khách mời trong và ngoài tỉnh, với gần 3 vạn quần chúng Nhân dân có mặt tại sân vận động tỉnh để chứng kiến sự kiện lịch sử quan trọng: Kỷ niệm 50 năm ngày Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh, công bố Nghị định của Chính phủ về việc thành lập thành phố Hà Tĩnh và đón nhận Huân chương Lao động Nhất. Đây là một trong những sự kiện lớn nhất, đánh dấu mốc quan trọng, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử hình thành và phát triển của mảnh đất Thành Sen.
Sau nhiều lần thay đổi địa giới hành chính, thành phố Hà Tĩnh hiện có 15 đơn vị hành chính gồm 10 phường, 5 xã[10] với diện tích tự nhiên 56,5496 km2, dân số trên 108 ngàn người.
Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, trải qua bao biến cố, thăng trầm, đặc biệt là thời kỳ trở lại vị trí tỉnh lỵ, xây dựng thành phố Hà Tĩnh đạt đô thị loại II và phát triển theo hướng văn minh, hiện đại, bền vững (1991 - 2022); thực hiện lời căn dặn và mong muốn của Bác Hồ khi về thăm Hà Tĩnh; với truyền thống yêu nước, cách mạng, với ý chí tự lực, tự cường, lao động sáng tạo; Đảng bộ và Nhân dân thành phố đã không ngừng vươn lên thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị và công cuộc đổi mới, hội nhập, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân đưa sự nghiệp cách mạng lên một tầm cao mới.
2. Sự phát triển của thành phố Hà Tĩnh trong 15 năm thành lập (28/5/2007 - 28/5/2022)
Thành phố Hà Tĩnh được thành lập là bước phát triển tất yếu, phù hợp với định hướng quy hoạch tổng thể phát triển đô thị Việt Nam; là cơ sở quan trọng tạo điều kiện để phát huy tốt chức năng đô thị trung tâm cấp tỉnh, cấp vùng; là điểm nối quan trọng với hành lang kinh tế Đông - Tây qua Lào, Thái Lan và Myanma… ; góp phần quan trọng tạo động lực mới cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân, tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư vốn trong và ngoài nước.
Sau khi trở thành thành phố trực thuộc tỉnh, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2005 - 2010, thành phố Hà Tĩnh đã tập trung mọi nguồn lực phát triển kinh tế, xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị; hoàn thiện và nâng cao các tiêu chí đô thị loại III theo quy định tại Nghị định số 72/2001/NĐ-CP của Chính phủ. Thành phố đã tập trung hoàn thành quy hoạch 06 khu đô thị mới với diện tích 755 ha, quy hoạch chi tiết một số phường, quy hoạch sử dụng đất thành phố. Phối hợp với Sở Giao thông - Vận tải hoàn thành đầu tư xây dựng các trục giao thông chính trên địa bàn[11]. Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư, kết hợp với nâng cấp, chỉnh trang, đầu tư xây dựng mới các công trình kết cấu hạ tầng nhằm thay đổi bộ mặt đô thị và phát triển không gian đô thị. Hoàn chỉnh hạ tầng Khu đô thị Bắc Nguyễn Du, Khu đô thị hai bên đường bao phía Tây (giai đoạn I); khởi công xây dựng Khu đô thị Hàm Nghi, TECO, HUD, Nhà máy sản xuất phân hữu cơ từ rác thải tại Cẩm Xuyên. Thực hiện các dự án như: Dự án nâng cấp, xây dựng các tuyến đê; Dự án cải thiện môi trường đô thị miền Trung... Hầu hết các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội XVIII của thành phố đề ra đều đạt và vượt, trong đó nhiều chỉ tiêu đã hoàn thành vượt mức trong năm 2009. Văn hóa - xã hội có nhiều tiến bộ; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, quốc phòng được củng cố. Công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị được tăng cường; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được nâng lên rõ rệt, lòng tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân vào sự nghiệp đổi mới, vào sự lãnh đạo của Đảng tiếp tục được khẳng định.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Tĩnh lần thứ XIX và XX, Đảng bộ và Nhân dân thành phố đã tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo; đoàn kết, đồng thuận, quyết liệt tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, đã giành được nhiều kết quả nổi bật, toàn diện trên các lĩnh vực. Thành phố Hà Tĩnh được Thủ tướng Chính phủ công nhận là đô thị loại II vào tháng 02/2019, trở thành 01/29 đô thị loại II của cả nước và hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới vào tháng 11/2019, được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba về thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng Nông thôn mới” giai đoạn 2016-2020.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2020 - 2025, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch, ban hành nhiều chủ trương, nghị quyết, đề án để tổ chức thực hiện hiệu quả. Tiếp tục thực hiện Đề án xã hội hoá huy động các nguồn lực xây dựng đô thị thực sự sáng tạo, đồng bộ, toàn diện và đạt hiệu quả cao; khơi dậy sự tham gia tích cực của người dân, các doanh nghiệp, nhất là thảm nhựa đường giao thông, chỉnh trang đô thị[12]. Đa dạng hóa huy động nguồn lực, tạo môi trường thu hút đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội đồng bộ, hiện đại. Khai thác quỹ đất tạo nguồn thu ngân sách; tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ ngân sách các cấp, vốn ODA, nhà đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị; huy động Nhân dân đóng góp nguồn lực chỉnh trang đô thị, nâng cấp tuyến đường, vỉa hè, thoát nước, cây xanh, thiết chế văn hóa khu dân cư. Khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, ưu tiên phát triển thương mại, dịch vụ: Nhiều dự án lớn được đầu tư triển khai, đi vào hoạt động hiệu quả[13]góp phần thay đổi diện mạo đô thị và tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội, đưa thương mại, dịch vụ trở thành ngành kinh tế chủ lực của thành phố.
Hiện nay, thành phố đang tập trung cao công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội[14]. Công tác đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng được tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt[15]. Đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống giao thông đảm bảo tính kết nối với các đô thị và địa phương trong tỉnh; Khai thác tiềm năng, lợi thế, cảnh quan đường sông, các tuyến giao thông, các di tích văn hóa lịch sử trên địa bàn để phát triển các loại hình thương mại, dịch vụ, du lịch[16]. Tập trung tích tụ ruộng đất; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, sản phẩm phù hợp với lợi thế và nhu cầu thị trường đô thị. Tổ chức nuôi trồng thủy sản theo hướng thâm canh, công nghệ cao. Khuyến khích, phát triển các cơ sở bảo quản, chế biến nông sản, kết nối với hệ thống cung ứng, tiêu thụ nông sản. Thực hiện chương trình “Mỗi xã một sản phẩm - OCOP” hướng vào nâng cao tiêu chuẩn, chất lượng, giá trị trên đơn vị diện tích; Tập trung cao việc xây dựng các mô hình sản xuất có hiệu quả[17]. Thực hiện tốt công tác xã hội hóa huy động người dân, các tổ chức, doanh nghiệp tham gia trồng, chăm sóc, bảo vệ cây xanh đô thị[18].
Văn hoá, thông tin, thể dục thể thao, văn học, nghệ thuật có nhiều chuyển biến tích cực. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với “Đề án nâng cao chất lượng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị” phát triển sâu rộng. Đến nay, 100% thôn, tổ dân phố có hương ước, quy ước; tỷ lệ hộ gia đình văn hóa đạt 97%; thôn, tổ dân phố văn hóa 100%. Đã có 10/10 phường đạt chuẩn văn minh đô thị trong đó có 01 phường đạt phường đô thị văn minh kiểu mẫu (phường Nam Hà). Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở được xã hội hóa đầu tư xây dựng theo quy chuẩn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao của Nhân dân[19]. Công tác trùng tu, tôn tạo, bảo tồn di tích lịch sử, văn hóa được quan tâm; ban hành, triển khai thực hiện đề án bảo tồn và phát huy giá trị Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh[20].
Giáo dục - đào tạo đạt kết quả toàn diện, chất lượng giáo dục các cấp học không ngừng được củng cố, nâng cao, tiếp tục dẫn đầu toàn tỉnh về chất lượng đại trà và mũi nhọn. Đội ngũ thầy thuốc và cán bộ, nhân viên y tế thường xuyên được đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; đạo đức, thái độ phục vụ được chú trọng; công tác khám chữa bệnh được quan tâm thực hiện, nhiều kỹ thuật chuyên sâu được phát triển với các chuyên gia, bác sỹ đầu ngành về khám, chẩn đoán, điều trị. Bệnh viện Đa khoa thành phố tham gia Đề án Bệnh viện vệ tinh của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Thực hiện tốt công tác khám chữa bệnh, công tác y tế dự phòng và các chương trình mục tiêu quốc gia về Y tế, tiêm chủng đầy đủ đúng lịch và đảm bảo an toàn. Đến năm 2021, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt tỷ lệ 83,795%; có 15/15 phường, xã đạt chuẩn quốc gia về y tế. Chính sách đối với người có công, an sinh xã hội được bảo đảm. Quan tâm thực hiện tốt các chính sách ưu đãi, hỗ trợ người có công, gia đình chính sách, các đối tượng xã hội. Tỷ lệ hộ nghèo từ 10,8% năm 2007 giảm còn 1,82% cuối năm 2021 (theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2020-2025). Công tác quốc phòng - an ninh đảm bảo; giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Công tác xây dựng Đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả. Công tác tổ chức, cán bộ, đảng viên có nhiều đổi mới; quy trình công tác cán bộ được thực hiện chặt chẽ, phát huy cao dân chủ. Tỉ lệ các tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh, đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ tăng so với đầu nhiệm kỳ. Công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật của Đảng được tăng cường, tạo sự chuyển biến tích cực. Công tác dân vận được triển khai đồng bộ; khối đoàn kết toàn dân được giữ vững. Công tác xây dựng chính quyền được quan tâm; cải cách hành chính có nhiều chuyển biến tích cực; chú trọng những lĩnh vực trọng tâm, địa bàn trọng điểm; tạo điều kiện cho các tổ chức và Nhân dân tham gia quản lý, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước. Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên có nhiều đổi mới; từng bước thực hiện tốt chức năng giám sát, phản biện. Mối quan hệ giữa các tổ chức được tăng cường; niềm tin trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân được củng cố...
Sau 15 năm thành lập, thành phố Hà Tĩnh đã đạt được những thành quả quan trọng trên các lĩnh vực, đó là những tiền đề, điều kiện để thành phố tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, thực hiện thắng lợi mục tiêu tổng quát mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XXI đã đề ra[21].
Với quyết tâm đưa nghị quyết đại hội Đảng các cấp sớm đi vào cuộc sống, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2020-2025 về phát triển thành phố Hà Tĩnh trở thành một trong những đô thị trung tâm vùng Bắc Trung Bộ; Thành phố xác định tập trung vào một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm như sau:
(1). Đổi mới công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về xây dựng thành phố Hà Tĩnh phát triển nhanh và bền vững, có quy mô phù hợp, kết cấu hạ tầng đồng bộ, từng bước thông minh, hiện đại, phấn đấu trở thành một trong những đô thị trung tâm vùng Bắc Trung Bộ. Phát động các phong trào thi đua sâu rộng trong các tầng lớp Nhân dân, kịp thời phát hiện, xây dựng nhân tố điển hình, nhân rộng và tôn vinh những tổ chức, cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho sự phát triển thành phố.
(2). Tập trung công tác quy hoạch, nhất là công tác lập, quản lý và nâng cao chất lượng đảm bảo yêu cầu tăng cường tính kết nối, đồng bộ, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế để phát triển thành phố theo hướng văn minh, hiện đại, bền vững. Ưu tiên dành quỹ đất thu hút đầu tư xây dựng một số công trình quy mô lớn kiến trúc hiện đại, một số hồ điều hòa nhằm tạo giá trị cảnh quan và điểm nhấn đô thị. Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, theo hướng thông minh, hiện đại, tập trung hệ thống giao thông, thoát nước thải đô thị; phối hợp triển khai các dự án giao thông để mở rộng không gian đô thị, hình thành các hành lang, trục phát triển.
(3). Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thường xuyên rà soát, đề xuất sửa đổi các thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải quyết liên quan đến hoạt động đầu tư, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch và ổn định. Đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án; Hoàn thành Đề án xây dựng và phát tiển thành phố; Dự án xây dựng hệ thống giám sát trật tự đô thị và an toàn giao thông hướng đến mô hình thành phố thông minh; Đề án hình thành trung tâm logistics, phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch chất lượng cao trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế của thành phố Hà Tĩnh và liên kết vùng…
(4). Tiếp tục nâng cao chất lượng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị. Xây dựng nếp sống văn minh đô thị; phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư, tạo sự chuyển biến thực sự trong giao tiếp, ứng xử của cán bộ, Nhân dân thành phố, nhất là văn hóa giao tiếp nơi công cộng, văn hóa thương mại, văn hóa giao thông, văn hóa công sở.
(5). Tập trung xây dựng hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở vững mạnh toàn diện; tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền các cấp; đổi mới phương thức hoạt động và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, tạo sự đoàn kết, đồng thuận cao trong Nhân dân; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ, tinh thần trách nhiệm cao, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới. Phát động các phong trào thi đua yêu nước, vận động cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân tích cực tham gia xây dựng và phát triển thành phố Hà Tĩnh giàu mạnh, văn minh.
*
* *
Kỷ niệm 65 năm Ngày Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh (15/6/1957 - 15/6/2022) và 15 năm thành lập thành phố Hà Tĩnh (28/5/2007 - 28/5/2022) là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong đời sống chính trị của tỉnh nhà, nhằm tuyên truyền, giáo dục sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân về cuộc đời, sự nghiệp vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh; về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; về những truyền thống tốt đẹp và thành tựu vẻ vang trong hơn sáu thập kỷ qua của tỉnh nhà... Trên cơ sở đó, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống cách mạng, động viên đội ngũ cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân và con em Hà Tĩnh ở mọi miền đất nước tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, nêu cao tinh thần trách nhiệm với quê hương, đẩy mạnh các phong trào thi đua hành động cách mạng, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX và Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp.
Bước vào thời kỳ mới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh tiếp tục đoàn kết, nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, thách thức, thực hiện tốt lời dạy và mong ước của Bác Hồ “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên”, góp phần cùng cả nước thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
BAN TUYÊN GIÁO TỈNH UỶ - THÀNH ỦY HÀ TĨNH
[1]Ngày 15/6/1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã về quê hương lần đầu tiên sau bao nhiêu năm xa cách, nhưng Người lại vào thăm Hà Tĩnh trước, bởi Hà Tĩnh là địa phương bị hậu quả nặng nề của lũ lụt, sai lầm của cải cách ruộng đất...
[2] Năm 2016 giảm 14,58%, năm 2017 tăng 9,9%, năm 2018 tăng 20,85%, năm 2019 tăng 9,44%, năm 2020 tăng 0,53%.
[3] Năm 2015 đạt 55,676 nghìn tỷ đồng; năm 2020 đạt gần 84 nghìn tỷ đồng.
[4] Cơ cấu lao động đang hoạt động trong khu vực nông, lâm thủy sản, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ năm 2015 và đến năm 2020 lần lượt là: 55,5% - 16,2% - 28,3%, 43% - 23,7% - 33,3%, 50,63% - 30,61%.
[5] [5] Như: Nghị quyết về xây dựng đội ngũ cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý, nhất là Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ đến năm 2030 và những năm tiếp theo; Nghị quyết về tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Đề án “Thí điểm xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đạt chuẩn nông thôn mới, giai đoạn 2021 - 2025”; Nghị quyết về tập trung lãnh đạo, chỉ đạo chuyển đổi số tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030; Nghị quyết về lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tập trung, tích tụ ruộng đất gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 và những năm tiếp theo; Nghị quyết số về đổi mới, phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động doanh nghiệp đến năm 2025 và những năm tiếp theo; Nghị quyết về phát triển Khu Kinh tế Vũng Áng giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030...
[6]Trong đó có những dự án quy mô như: Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 2, với mức đầu tư 2,5 tỷ USD (đây là dự án có vốn đầu tư nước ngoài lớn thứ hai trong năm 2021), Nhà máy sản xuất Cell Pin của Tập đoàn Vingroup với mức đầu tư gần 9 ngàn tỷ đồng
[7]Như Nhà máy sản xuất PinVines; Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 2; Nhà máy bia Hà Nội - Nghệ Tĩnh; Dự án tổ hợp sân golf tại Lộc Hà; Khu đô thị, thương mại dịch vụ, biệt thự sinh thái Nam Cầu Phủ...
[8]Hà Tĩnh là tỉnh xếp thứ 05 toàn quốc trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2021 - 2022. Tổng số lao động được giải quyết việc làm trong quý I năm 2022 đạt gần 6.500 người, tăng 9% so với cùng kỳ năm 2021...
[9]Năm 1930, Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam thị xã Hà Tĩnh được thành lập trên cơ sở Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng (Chi bộ cộng sản đầu tiên ở Hà Tĩnh) do đồng chí Lê Bá Cảnh làm Bí thư. Chi bộ đã lãnh đạo Nhân dân tham gia các cuộc biểu tình phản đối chế độ hà khắc của chính quyền thực dân phong kiến.
[10]10 phường (Phường Bắc Hà, Phường Thạch Linh, Phường Thạch Quý, Phường Đại Nài, Phường Trần Phú, Phường Tân Giang, Phường Nguyễn Du, Phường Văn Yên, Phường Hà Huy Tập, Phường Nam Hà); 5 xã (xã Thạch Bình, Xã Thạch Trung, Xã Đồng Môn, Xã Thạch Hưng, Xã Thạch Hạ).
[11]như đường Hàm Nghi, đường Ngô Quyền, đường Xuân Diệu.
[12]Tổng nguồn lực huy động lũy kế từ năm 2016 đến nay đạt trên 10.000 tỷ đồng, trong đó nguồn xã hội hoá từ Nhân dân, doanh nghiệp đạt 80%.
[13]Điển hình như: Khu phức hợp Nhà ở và Trung tâm Thương mại Vincom, Khu đô thị Vincity, các Tổ hợp khách sạn, nhà hàng và dịch vụ vui chơi, giải trí…
[14]Triển khai thực hiện “Đề án xây dựng và phát triển thành phố Hà Tĩnh có quy mô phù hợp, hạ tầng đồng bộ, từng bước hiện đại, thông minh, phấn đấu trở thành một trong những đô thị trung tâm vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030”; Hoàn thành điều chỉnh quy hoạch chung thành phố và vùng phụ cận đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; quy hoạch phân khu; quy hoạch nông thôn mới; ban hành và triển khai thực hiện quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc tại các phường trung tâm; quy hoạch chi tiết các khu đô thị, hạ tầng dân cư. Phối hợp với Sở Xây dựng, các sở, ngành liên quan và các huyện lân cận thực hiện hồ sơ, thủ tục lập điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Hà Tĩnh và vùng phụ cận; nghiên cứu xây dựng Đề án điều chỉnh địa giới hành chính thành phố.
[15]Nhất là các dự án trọng điểm, xử lý các dự án tồn đọng kéo dài: Hoàn thành các thủ tục đề xuất Dự án “Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu thành phố Hà Tĩnh” vốn vay ODA.
[16]Phát triển các tour, tuyến du lịch giữa thành phố và các địa phương trong tỉnh và trong khu vực; Hình thành các sản phẩm du lịch, như các lễ hội, triển lãm, các điểm du lịch mới để thu hút du khách (di tích Văn Miếu Hà Tĩnh, chùa Cảm Sơn...)
[17]Như: nuôi cá lồng bè trên sông (Thạch Hạ, Thạch Hưng), chăn nuôi liên kết (Thạch Bình, Đồng Môn), trồng hoa cây cảnh (Thạch Quý, Văn Yên, Bắc Hà, Hà Huy Tập)
[18]Năm 2021, đã triển khai đề án trồng 100.000 cây xanh đô thị giai đoạn 2021-2025, lũy kế đến nay đã trồngđược 54.242 cây xanh trên toàn địa bàn thành phố .
[19]Giai đoạn 2016-2020, đầu tư xây dựng 09 sân vận động, 03 hội trường nhà văn hóa phường, xã; xây dựng mới 36 nhà, cải tạo 29 nhà văn hóa thôn, tổ dân phố.
[20]Hiện có 26 di tích được xếp hạng trong đó có 02 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và 24 di tích được xếp hạng cấp tỉnh; Thành lập 49 CLB Dân ca Ví, Giặm duy trì và hoạt động thường xuyên; có 11 Nghệ nhân được công nhận Nghệ nhân dân gian, 02 Nghệ nhân được phong tặng Nghệ nhân ưu tú
[21]Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy dân chủ, đoàn kết; đảm bảo quốc phòng - an ninh; đẩy mạnh đổi mới, sáng tạo; xây dựng Thành phố Hà Tĩnh phát triển nhanh và bền vững, có quy mô phù hợp, kết cấu hạ tầng đồng bộ, từng bước thông minh, hiện đại, phấn đấu trở thành một trong những đô thị trung tâm vùng Bắc Trung Bộ.